1. YAZARLAR

  2. Yılmaz Sandıkçı

  3. Adalet, Kalkınma Ve Matematik-3
Yılmaz Sandıkçı

Yılmaz Sandıkçı

Yazar
Yazarın Tüm Yazıları >

Adalet, Kalkınma Ve Matematik-3

A+A-

Matematik bilmeyen toplumlarda adaletin niçin gelişmediğine dün değindik. Kalkınma ve matematik ilişkisi ise hem doğrudan hem de dolaylı bir ilişki. Doğrudan etkisini Güney Kore mucizesinin köşe taşlarından birisi olan darbeci General Park’ın çocukları bilime, fenne ve mesleki eğitime yönlendiren politikalarında görebiliriz. Bilim ve fen deyince temelde matematik var değil mi? Bilimi, fenni merkeze oturtan eğitim sistemini anlamak, kopyacılık ile başlayan Güney Kore sanayisinin, aklını kullanmayı öğrenmiş yeni nesil elinde teknoloji üreten ve dünya devleri ile yarışan seviyeye nasıl ulaştığını anlamamıza yardımcı olur sanıyorum.
*
Matematiğin kalkınmaya dolaylı etkisi ise ekonominin ihtiyaç duyduğu adalet ortamının sağlanmasına katkısıdır. Bu ortam hakları koruduğu için insanların girişimci yönünü ortaya çıkarır.
*
Zamanın birinde, bir çiftçi bir havuz yaptırmak ister. Su varken dolduracak, su azaldığında havuzdan sulayacak bahçesini bostanını. Hikâye bu ya, 3 amele ile anlaşır 100 akçeye, yapılacak iş 4 metre en 4 metre boy ve 4 metre derinlikte bir havuzdur. İşçiler birkaç gün çalıştıktan sonra, yaptıkları işin 100 akçeye göre daha büyük olduğunu düşünüp, havuzun ölçüleri 2 metre en, 2 metre boy ve 2 metre derinlik seviyesine gelince işverenin yanına gidip, biz bu işi bitiremeyeceğiz ama yarısına geldik, sen bize söz verdiğin paranın yarısı olan 50 akçeyi ver helalleşelim derler. Çiftçi kabul etmez ve aralarındaki ihtilaf kadıya taşınır. Kadı tarafları dinler ve “ne var bunda, sen 4 metre istemişsin onlar da 2 metre yapmış, ver paranın yarısını” diyerek hükmünü verir.
*
Geçmişte böyle bir olay yaşandı mı bilemeyiz ama bakın günümüzde neler yaşanıyor. Konya ekonomisinin gurur kaynağı Konya Şeker Fabrikası. İlk başta Mahdut Mesuliyetli Pancar İstihsal Kooperatifi olarak pancar üreticilerinden para toplanıyor, çiftçinin katkıları ile sermaye birikimi yapıyor. Devlet çiftçinin kooperatife para yatırıp hisse almasını teşvik ediyor. Daha sonra fabrika, şirketleşme, özelleştirme derken Türkiye’nin en büyük şirketleri arasına giriyor Konya Şeker. Bugün 80’li yaşlarını süren Ömer Ateş amca da vatanın kalkınmasında benim de katkım olsun diyerek, artırdığı paraları kooperatife yatıranlardan. Hem de 1950 yılından itibaren 1982 yılına kadar. Ömer amca geçenlerde Konya Şeker fabrikasına gidiyor, benim burada hissem vardı, bir hakkımız var mı diye yıllardan beri biz sormadık siz de söylemediniz, şimdi soralım nedir durum? Yetkili bakıyor kayıtlara ve eldeki makbuzlara, 1950 yılında 50 TL, 1960 yılında 500 TL, 1982 yılında 1000 TL ve cevap şu; gösterdiğin makbuzların karşılığı yeni parayla 4 TL ediyor (dört TL) yanlış anlaşılmasın, İnsan duruyor bir an, ne diyeceğini bilemiyor, yutkunuyor. Hesap hatası olmasın evladım. Yok amca hesap hatası filan, sizin gibi onlarca kişi geliyor, hepsine aynı şeyi diyoruz. İnanmıyorsan bir avukat tut hakkını mahkemede ara…
*
Ömer Ateş amca vatanın kalkınmasına bir katkım olsun diyerek kooperatife yatırdığı parasından doğan hakkını almak yerine, hakkını aramak istiyorsan avukata git aklını alıyor. Dinimizde en önemli adalet dengesi “kul hakkı” değil midir? Devleti yönetenler, kooperatifler kanununu, özelleştirme kanununu çıkaran ve uygulayanlar bunu bilmiyor mu?
*
Kısa bir çalışma yaptım yaklaşık değerler ile 1950 yılında 900 gr ekmek 30 kuruş, bugünkü gramajla olsa 1 ekmek 8,5 kuruş eder. 1960 yılında 860 gr ekmek 60 kuruş, bugünkü gramajla 1 ekmek = 18 kuruş eder. Sadece ekmek hesabından gitsek 1950 yılındaki 50 TL bugünkü 400 TL, 1960 yılındaki 500 TL ise 1940 TL ediyor. Diğer makbuzlara hiç bakmadan sadece bu iki makbuz 2340 TL ederken, nasıl oluyor da 4 TL oluyor? Daha bunun kar payı var, değerlenmesi var?
*
Cevap, kooperatifler kanunu böyleymiş! Kanunlar, insanları engellemek için mi yoksa onların kabiliyetini, gücünü daha iyi yönlendirmek için mi yapılır? Matematik bilmeyen kanun yapıcılar, siyasetçi ve hukukçular buna ne cevap verebilir acaba?

Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.