1. YAZARLAR

  2. Bekir Köksal

  3. Çinliler Ay’a Ne Gönderdi?
Bekir Köksal

Bekir Köksal

Yazar
Yazarın Tüm Yazıları >

Çinliler Ay’a Ne Gönderdi?

A+A-

Merhaba sevgili dostlar. Bugünden itibaren Konya’nın Sesi Gazetesi’nde tüm dünyada ve Türkiye’de yaşanan teknolojik gelişmeler ve bilimsel çalışmalar ile ilgili özel araştırmalar ve gelişmelerle her Cumartesi günü sizlerle olacağız. Köşemizin resmi bir köşeden ziyade sıcak, samimi ve ikili sohbet şeklinde olmasına da özellikle dikkat edeceğim. Bugün itibariyle başladığımız köşemize çok özel bir konuyla besmele çekmek istiyorum. Uzayla ilgili sıcak bir gelişmeyle Çinlilerin Ay’ın karanlık yüzüne gönderdikleri Rover aracının araştırmasıyla karşınızdayım. 8 Aralık Cumartesi günü yerel saatle sabaha karşı 02:23’de Çin’in güneyinden bir roket fırlatıldı. Fırlatışla ilgili bir canlı yayın yapılmadı, Çinliler bu gibi konularda biraz daha ketum davranmayı seçiyorlar. Ama fırlatıştan sonra ‘China Central Television’ mesajları veren görüntüler paylaştılar.

***

Bu roket Ay’a bir uzay aracı götürüyor. Chang’e-4 adlı bu araç iki temel bölümden oluşuyor. Bir parçası inişi gerçekleştirecek. Diğer parçası ise bir rover. Yani tekerlekli olduğu için Ay yüzeyinde dolaşabilecek bir araç. Dediğim gibi aracın ayrıntıları çok fazla verilmiyor ama Ağustos ayında Pekin’de kaydedilen görüntülerden ve o görüntülerde tasarımcısının verdiği bilgilerden diğer Rover’lardakine benzer ekipmanlarla donatıldığı sonucu ortaya çıkıyor. Panaromik kameralar, düşük frekans spektrometre, Ay yüzeyini tarayacak bir radar gibi enstrümanlar var. Bunların bir kısmı yine başka uluslar tarafından gönderilmiş. Çinlilerin yürüttüğü bu Ay görevinde Almanya, Hollanda ve İsveç tarafından üretilen bilimsel araçlar da kullanılacak. Bu ay görevinde benim ilgimi çeken iki farklı konu var. Birincisi ilk kez Ay’ın karanlık yüzüne bir araç gönderiliyor. İkincisi bu aracın içinde canlılar var.

***

Çinlilerin gönderdiği uzay aracı ilk kez Ay’ın bizim göremediğimiz o uzak tarafına iniş yapacak. Tam olarak 180 kilometre çapındaki Von Karman kraterine inecek ki bu isim yani Macar asıllı Theodore von Karman, Çin Uzay programını başlatan kişinin danışmanı.

Ay’ın diğer tarafına inince iletişim nasıl sağlanacak? Çinliler bunun için Mayıs ayında başka bir uydu gönderdiler. İndikten sonra Ay’ın etrafında dönen o uydu yardımıyla Dünya’yla iletişime geçecek. İçinden bir rover ayrılarak Ay’ın yüzeyinde bilimsel çalışmalar yapmaya başlayacak. Bize uzak yüzeyinin sıcaklığı, kozmik ışınlar gibi konuların yanı sıra Ay toprağının ve kayalarının kimyasal ölçümlerini de yapacak. İneceği bölgede ne mi bulması bekleniyor? Çoğunlukla demir oksit. Bir de büyük ihtimalle biraz Toryum bulacak. Peki Toryum nedir, ne işe yarar diye soracak olursanız hemen söyleyeyim. Nükleer enerji için şu anda kullanılan Uranyum’un yerini alabilen radyoaktif bir metal. Daha şimdiden Dünya’da 15 tane Toryum reaktörü olduğunu da belirteyim.

***

Yanında götürdüğü türlü alet edevat arasında bir de 3 kiloluk bir kutu taşıyor. O kutunun içinde patates ve çiçek tohumları var. Patates giderek resmi uzay yiyeceğine dönüşmeye başladı. Hatırlarsanız Marslı filminde yetiştirilen patatesler epeyce bir işe yaramıştı.

O kutunun içinde başka bir şey daha var: ipekböceği yumurtaları. Amaç bu larvaların karbon dioksit üretmesi ve bunun bitkiler tarafından kullanılması. Bitkilerin de fotosentez yoluyla oksijen üretmesi ve bunun da larvalar tarafından kullanılması. Böylece o kutunun içinde basit bir sinerji yaratmak istiyorlar. Minyatür bir kamerayla takip de edeceklermiş, umarım o görüntüleri de paylaşırlar. Çünkü eğer yumurtalar açılır da ipekböcekleri çıkarsa Ay’da doğmuş ilk ipekböcekleriyle tanışmış olacağız. Bir başka bakış açısıyla da Çinlilerin tarihi İpek Yolu Ay’a kadar uzanmış olacak. Zaten onlar da yeni Chang’e uçuşlarıyla 2030’larda Ay’a insanları götürmeyi planlıyorlar. Hatta dün gönderilen aracın gittiği bölgeye yakın bir bölgede kalıcı bir üs kurma hedefleri var. Tarihi İpek Yolu gelecekte Ay’da yetiştirilen ipekleri mi getirir yoksa Toryum madenlerini mi onu hep beraber göreceğiz.

 

Önceki ve Sonraki Yazılar