1. YAZARLAR

  2. Mustafa Güden

  3. Halktan Saklanan Anayasa Maddeleri Üzerine-2
Mustafa Güden

Mustafa Güden

Yazar
Yazarın Tüm Yazıları >

Halktan Saklanan Anayasa Maddeleri Üzerine-2

A+A-

Geçen hafta bir bölümünü ele aldığımız anayasa maddelerine göz atmaya devam edelim.

Meclisin Yetkileri

  1. Madde güvenoyunu meclisten alıp halka vermenin dışında, önceki hükümler arasında bulunan kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak, para basılmasına ve savaş ilânına karar vermek; milletlerarası antlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak, Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tam sayısının beşte üç çoğunluğunun kararı ile genel ve özel af ilânına karar vermek ve anayasanın diğer maddelerinde öngörülen yetkileri kullanmak ve görevleri yerine getirmek hükümlerini koruyor.Bu maddenin bir diğer değişikliği ise, “bütçe ve kesinhesap kanun tekliflerini görüşmek ve kabul etmek” şeklindedir. Buna göre Cumhurbaşkanı tarafından hazırlanan tasarı meclise teklif olarak gelecek, kararı meclis verecek.

Muhalefetin “Cumhurbaşkanı canı istediği zaman canının istediği ülkeye savaş ilan edebilecek” gibi ifadelerinin hükümsüz olduğu yukarıdaki satırlardan anlaşılmaktadır.

Kanunlar Meclis Kabul

Ederse Yayınlanır

  1. maddedeki değişikliğe gelince;

Yasanın mevcut haline göre;  meclis geri gönderilen kanunu aynen kabul ederse kanun Cumhurbaşkanınca yayınlanıyordu. Meclisin değişiklik yapması durumda da Cumhurbaşkanı değiştirilen kanunu tekrar meclise gönderebiliyordu.Yeni düzenlemede ise meclis, geri gönderilen kanunu üye tam sayısının salt çoğunluğu ile aynen kabul ederse, kanun Cumhurbaşkanınca yayımlanacak.  Yani iddiaların aksine Cumhurbaşkanı’nın doğrudan kanun yapma yetkisi yok, önerdiği kanun da meclis üye tam sayısının salt çoğunluğu ile kabul edilirse ancak yürürlüğe girecek.Detay, salt çoğunluk ifadesidir. Muhalefet buna itiraz edip salt çoğunlukla kabule karşı, basit çoğunlukla reddetme hakkı istemektedir!

Tatildeki Meclisi

Cumhurbaşkanı Toplayacak       

Bir başka değişiklik 93. maddede gerçekleşiyor. Önceki yasa meclisin ara verme veya tatil sırasında doğrudan doğruya veya Bakanlar Kurulu’nun istemi üzerine Cumhurbaşkanınca toplantıya çağrılabileceği hükmünü taşıyordu. Yeni düzenleme, Bakanlar Kurulu çağrısını metinden kaldırıp, “gereklilik halinde meclisin cumhurbaşkanınca toplantıya çağrılması” hükmünü getiriyor.

Meclis Araştıracak

Soruşturacak

  1. maddede yapılan düzenleme de şu şekilde:

“Türkiye Büyük Millet Meclisi; meclis araştırması, genel görüşme, meclis soruşturması ve yazılı soru yollarıyla bilgi edinme ve denetleme yetkisini kullanır.Meclis araştırması, belli bir konuda bilgi edinmek için yapılan incelemeden ibarettir.Genel görüşme, toplumu ve devlet faaliyetlerini ilgilendiren belli bir konunun Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’nda görüşülmesidir.Meclis soruşturması, Cumhurbaşkanı yardımcısı ve bakanlar hakkında 106. maddenin beşinci, altıncı, yedinci fıkraları uyarınca yapılan soruşturmadan ibarettir.

Yazılı soru; yazılı olarak en geç 15 gün içerisinde cevaplanmak üzere milletvekillerinin, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlara yazılı olarak soru sormalarından ibarettir.

Meclis araştırması, genel görüşme ve yazılı soru önergelerinin verilme şekli, içeriği ve kapsamı ile araştırma usulleri Meclis İçtüzüğü ile düzenlenir.”

Görülüyor ki; meclis araştırması da, soruşturması da, yazılı soru yolları da anayasa da yerini alıyor.

Halk da Aday

Gösterebilecek

Cumhurbaşkanı, adaylığı ve seçimini düzenleyen 101. madde partilerin dışında halk tarafından da Cumhurbaşkanı adayı önerilmesini getiriyor.Yasanın mevcut metnine “Cumhurbaşkanı Türk vatandaşları arasından, doğrudan halk tarafından seçilir” ifadesi ekleniyor. Görev süresi yine 5 yıl ve bir kişi en çok iki defa seçilebiliyor. Cumhurbaşkanlığına, siyasi parti grupları, en son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini almış olan siyasi partiler ile en az yüz bin seçmen aday gösterebiliyor. Cumhurbaşkanı seçilen milletvekilinin Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliği sona eriyor.Genel oyla yapılacak seçimde, geçerli oyların salt çoğunluğunu alan aday Cumhurbaşkanı seçiliyor. İlk oylamada bu çoğunluk sağlanamazsa, bu oylamayı izleyen pazar günü ikinci oylama yapılıyor. Bu oylamaya, ilk oylamada en çok oy almış iki aday katılıp, geçerli oyların çoğunluğunu alan aday Cumhurbaşkanı seçiliyor.

Pazartesi devam edeceğiz.

 

 

 

 

Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.