1. YAZARLAR

  2. Mustafa Güden

  3. Halktan Saklanan Anayasa Maddeleri Üzerine- 5
Mustafa Güden

Mustafa Güden

Yazar
Yazarın Tüm Yazıları >

Halktan Saklanan Anayasa Maddeleri Üzerine- 5

A+A-
  1. madde Olağanüstü Hal yönetimini düzenliyor.

Cumhurbaşkanı savaş hali, savaşı gerektirecek bir durumun baş göstermesi, seferberlik, ayaklanma vatan veya Cumhuriyete karşı kuvvetli ve eylemli bir kalkışma, ülkenin ve milletin bölünmezliğini içten veya dıştan tehlikeye düşüren şiddet hareketlerinin yaygınlaşması, anayasal düzeni veya temel hak ve hürriyetleri ortadan kaldırmaya yönelik yaygın şiddet hareketlerinin ortaya çıkması, şiddet olayları nedeniyle kamu düzeninin ciddi şekilde bozulması, tabii afet veya tehlikeli salgın hastalık ya da ağır ekonomik bunalımın ortaya çıkması hallerinde yurdun tamamında veya bir bölgesinde, süresi altı ayı geçmemek üzere olağanüstü hal ilân edebilecek.

OHAL kararı Resmi Gazete’de yayımlanıp aynı gün TBMM onayına sunulacak. Görüldüğü gibi meclisin onayı olmadan OHAL yok.

Olağanüstü hallerde Cumhurbaşkanı, olağanüstü halin gerekli kıldığı konularda, 104. maddenin 17. fıkrasının ikinci cümlesinde belirtilen sınırlamalara tabi olmaksızın Cumhurbaşkanlığı kararnamesi çıkarabilir. Kanun hükmündeki bu kararnameler Resmi Gazete’de yayımlanır, aynı gün Meclis onayına sunulur.

Savaş ve mücbir sebeplerle TBMM’nin toplanamaması hariç olmak üzere; Olağanüstü Hal sırasında çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri üç ay içerisinde Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde görüşülür ve karara bağlanır. Aksi halde olağanüstü hallerde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamesi kendiliğinden yürürlükten kalkar.

İddia edildiği gibi yasa Türkiye’yi kararname ülkesi yapmıyor. Aksine kararnamelerde Cumhurbaşkanı-Meclis hemfikirliliğini zorunlu kılıyor.

Askeri mahkemeler

tarihe karışacak

  1. madde “Mahkemelerin kuruluşu, görev ve yetkileri, işleyişi ve yargılama usulleri kanunla düzenlenir” hükmünü korurken, “Disiplin mahkemeleri dışında askeri mahkemeler kurulamaz. Ancak, savaş halinde asker kişilerin görevleri ile ilgili olarak işledikleri suçlara ait davalara bakmakla görevli askeri mahkemeler kurulabilir” hükmünü getiriyor.

Yasa Askeri Mahkemeleri kaldırıyor.

Anayasa Mahkemesi

üyelerinin atanması

  1. madde Anayasa Mahkemesi’ni yeniden düzenliyor. Bakalım koparılmaya çalışılan fırtına neymiş.

Mevcut yasaya göre 17 üyeden oluşan Anayasa Mahkemesi, Askeri Mahkemelerin kapanması nedeniyle 2019’dan itibaren15 üyeden oluşacak.

Eskiden olduğu gibi TBMM; iki üyeyi Sayıştay Genel Kurulunun (…) göstereceği üç aday içinden, bir üyeyi ise baro başkanlarının serbest avukatlar arasından göstereceği üç aday içinden yapacağı gizli oylamayla seçecek.

Yine eskiden olduğu gibi Cumhurbaşkanı üç üyeyi, Yargıtay iki üyeyi, Danıştay genel kurullarınca kendi başkan ve üyeleri arasından gösterecekleri üçer aday içinden; üç üyeyi YÖK’ün (…) öğretim üyeleri arasından göstereceği üçer aday içinden; dört üyeyi üst kademe yöneticileri, serbest avukatlar, birinci sınıf hâkim ve savcılar ile en az beş yıl raportörlük yapmış Anayasa Mahkemesi raportörleri arasından seçecek.

Burada aslolan Meclisin ve Cumhurbaşkanının seçip atadığı üyelerin ilgili kurumların önerdiği isimler arasından atanıyor olmasıdır. Cumhurbaşkanı muhalefetin dediği gibi “kafasına göre” atama yapamıyor.

Unutmadan; önceki yasada Askerî Yargıtay ve Askerî Yüksek İdare Mahkemesi’nin önereceği isimlerden birer tanesini de Cumhurbaşkanı üyeliğe atıyordu. Yani yeni düzenleme ile Cumhurbaşkanının atadığı üye sayısı iki eksiliyor. Ve muhalefet, maddeyi anlatmadan bu atamaları çarpıtıyor.

Kalan maddeleri yarın incelemeye devam edelim.

Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.