1. YAZARLAR

  2. Tankutalp Altunsoy

  3. İngiliz Casus Atatürk’ün Peşinde
Tankutalp Altunsoy

Tankutalp Altunsoy

Yazar
Yazarın Tüm Yazıları >

İngiliz Casus Atatürk’ün Peşinde

A+A-

Türkiye Cumhuriyeti kurulurken adım adım İngiliz casuslar Mustafa Kemal Atatürk'ün Peşinde: 'İngiliz Ajan Mustafa Sağır'

Atatürk'ü yakın markaja alan İngiliz casuslarından Parsifal kod adlı Hindistan Peşaver Vilayeti doğumlu Mustafa Sağır ise en tehlikeli olanıydı. Hindistan Büyükelçisi oturduğu binanın penceresinden bahçede oyun oynayan çocukları izlediği bir sırada giyim ve davranışlarıyla diğerlerinden farklı olduğunu hissettiği bir çocuğa gözü takılır. İsminin Mustafa Sağır olduğunu öğrenen İngiliz yetkililer çocuğun ailesiyle konuşarak eğitimini üstlenmek istediklerini teklif ederler. Ailesinin onayını alan İngilizler Mustafa Sağır'ı Londra’da ki bir kasabada bulunan özel bir okulda yerleştirirler. Daha sonra Oxford’daki Lincoln Koleji’ne gitmiş, burada dört yıl öğrenim gördükten sonra diplomasını alarak Hindistan’a dönmüştür.

Kendisine, “İngiltere’ye sadık kalacağına, kralın taç ve tahtı tehlikeyle karşılaştığı takdirde, bu konuda hayatını bile feda etmekten çekinmeyeceğine” yönelik Kur’an-ı Kerim üzerine yemin ettirilen Sağır, bir süre sonra İngiliz ajanı olarak Afganistan'a gönderilmiştir. Burada İngilizler adına büyük başarılar elde eden ajan Sağır'a Kraliyet tarafından“Üstün Kraliyet Madalyası” verilerek “Sir” unvanına layık görülmüştür.

***

Temmuz 1920 başlarında özel bir savaş gemisiyle İstanbul’a gönderilen Mustafa Sağır, MI6 tarafından İstanbul Aksaray'da duvarları Mustafa Kemal ve diğer Türk Paşaların resimleriyle donatılmış bir eve yerleştirilir. Sağır, Kuva-i Milliye rolünde mahalledeki gençleri etrafında toparlamaya çalışınca, İngiliz istihbaratı önceden hazırladıkları senaryo gereği Sağır'ı tutuklamış ama bir süre sonra serbest bırakmıştır. Sağır’ın İngilizler tarafından tutuklanmış olması Türklerin güvenini kazanmasına vesile olmuş, 15 Kasım 1920’de İstanbul hükümetine müracaat ederek, sekiz gün sonra istihbarat zabiti Şevket imzalı, mühürlü, fotoğraflı “fevkalade şayan-ı itibar edileceğine dair” bir kimlik kartı almayı başarmıştır.

Bir süre Ankara Hürriyet Oteli’nde kalan ajan Sağır, Dahiliye Bakanı Adnan Bey tarafından Otel’den alınmış ve Mustafa Kemal Paşa’nın karşısına çıkarılmıştır. Sağır'ı birkaç dakika dinleyen Mustafa Kemal Paşa, konuğunun güvenilir olmadığını fark eder. İçeridekiler odayı terk ederken kapıdan çıkmakta olan Dahiliye Vekili Adnan Bey’i yanına çağıran Mustafa Kemal, kendisine “Bu adam casus” der.

***

Atatürk'ün diğer ülke milletvekilleri ve bürokratlarıyla yaptığı tüm görüşmeleri İngiliz istihbarat teşkilatına ulaştıran ajan Parsifal'ın hazırlamış olduğu bir rapordaki satır aralıkları Türk yetkililerin dikkatini çeker. Atatürk'e yönelik suikast planladığı yönünde şüphelerin artmasıyla Türk istihbarat birimleri bu konuyla yakından ilgilenmesi için alanında uzman bir üsteğmeni İstanbul'a göndermiştir.

İstihbarat uzmanı Türk Teğmen yapmış olduğu kısa süreli inceleme ve istihbarat çalışmaları sonucunda Sağır'ın Hindistan'a göndereceği mektupta ki satır aralığında ancak kimyasal bir işlem sonucunda görülebilen Hintçe işaretlerin yer aldığını tespit etmiştir.

Adına 1955 yılında kitap yazılan Mustafa Sağır'ın İngiliz ajanı olduğu yönünde kesin kanıtların elde edilmesi üzerine tutuklanması yapılmış ve 24 Mayıs 1921'de Ankara Karaoğlan (Anafartalar) Meydanı’na kurulan idam sehpasında kararın infazı gerçekleşmiştir.

 

 

 

 

 

Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.