1. YAZARLAR

  2. Duran ÇÖLCÜ

  3. Kayıt Dışıyla Mücadele ve Vergi Reformu
Duran ÇÖLCÜ

Duran ÇÖLCÜ

GÖZLEM
Yazarın Tüm Yazıları >

Kayıt Dışıyla Mücadele ve Vergi Reformu

A+A-

'Kayıt dışı ekonomi' mal ve hizmet üreten bir işyerinde kayıtlara geçirilmeden gerçekleştirilen ekonomik işlemleri belirtmek için kullanılır.  

Kayıt dışı işlemlerdeki fazlalığın en büyük zararı, işletmelerin küçülmesine ve küçük kalmasına neden olmasıdır. Büyük işletmeler, devletin denetim organlarının ve genel olarak toplumun ilgisini üzerlerine çekmektedir.

Ekonomik işlemlerinin çoğunu kayıt dışında bırakacak işletmeler, belirli büyüklüklerin altında kalarak olanaklar ölçüsünde gizli kalmaya özen gösteriyorlar.

Kayıt dışı işlemlerdeki yükseklik, ayrıca, vergi gelirlerinin düşük kalması, bütçe açıklarının, yolsuzlukların, enflasyonun hızının ve işletmeler arasında haksız rekabetin artması, işletmeler arası rekabetin azalması, dış pazarlara açılmanın daralması, ekonomik kalkınmanın yavaşlaması, işletmelere fazla işçi alınmasının kısıtlanması, uluslararası iş ilişkilerinin azalması yönünde etkileri olmaktadır.

Bu zararları azaltmak için kayıt dışılığın giderilmesi sağlanmalıdır.

Bunun yanında işsizliği azaltmak ve kayıtlı işçi çalıştırmayı özendirmek içinde vergi yüklerinin en az yarıya indirilmesi gerekir.

Gelecek uygulamalar içinde, işverenleri daha çok kayıtlı işçi çalıştırmaya özendirici vergi indirimlerine gidilmesi önemlidir.
&&&

Son yıllarda ortaya konulan kayıt dışı ile mücadele eylem planlarında Kayıt dışı istihdamda önemli bir düzelme görünüyor.

2005 yılında, yüzde 50’liler civarında olan kayıt dışı istihdamın toplam istihdam içindeki payı bugün yüzde 40 civarına geriledi.

Bu açıdan bakıldığında kayıt dışı ekonomiyle mücadele açısından yapılanlar önemlidir.

Kayıt dışılık azaldıkça ekonomik gelişme güçlenirken, buna karşılık kişi başına gelirde belli bir eşiğin üzerine çıkar.
Tüm bu çaba ve girişimlere rağmen kayıt dışılığın Türkiye’nin gelişmişlik düzeyinin, dışa açıklık oranı, büyüme dinamiği ve Avrupa Birliği (AB) mevzuatının Türk mevzuatına aktarım düzeyi ile mütenasip bir orana gerilemediğinin bilinen bir göstergesi var; o da dolaylı vergi gelirlerinin toplam gelirler içinde giderek daha da artan payıdır.
Ülkemizde de giderek dolaylı vergilere dayalı hale gelen vergi sisteminin düşük gelir gruplarına zarar vermeye başladı.

Ayrıca dolaylı vergide harç ve ceza gibi kamu tahsilâtları artırılarak kamu geliri elde edilmesi düşük gelir grupları açısından vergi adaletinin ve sosyal adaletin bozulmasına yol açıyor.

Dolaylı vergilerin payındaki artış fiyat yapısını bozarak ekonomide kaynak dağılımını ve ekonomik refahı azaltıcı yönde etkiler oluşturuyor. Bunun sonucunda da ortaya vahim bir tablo çıkıyor. 

&&&

Bu durum orta ve uzun dönemde Türkiye ekonomisinin rekabet gücünü sınırlamasıdır.

Bunun içinde vergi sisteminde adil, rekabetçi ve sürdürülebilir bir yapının tesis edilmesi daha iyi olacaktır.
Kayıt dışıyla mücadeleyi güçlendirecek yeni ve kapsamlı bir vergi reformu artık elzemdir. 
Öyle ise hükümetin kayıt dışı ile mücadelede yapacağı vergi reformu önemli ise, bu vergi reformu günümüz şartlarında herkesi zorlamayan bir sistem olmalıdır.

Yani, herkesin gücü ve kazancı nispetinde verebileceği bir vergi sistemi getirilmelidir.

Ne dersiniz?

Her kesimi rahatlatacak bir vergi reformu iyi olmaz mı?  

Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.