1. YAZARLAR

  2. Duran ÇÖLCÜ

  3. Kooperatifler Toplumsal Kalkınmayı Geliştirir
Duran ÇÖLCÜ

Duran ÇÖLCÜ

GÖZLEM
Yazarın Tüm Yazıları >

Kooperatifler Toplumsal Kalkınmayı Geliştirir

A+A-
          
Geçen hafta 21 Aralık Dünya Kooperatifçilik Günü çeşitli ekinliklerle kutlandı.  Etkinliklerde korporatiflerin ekonomik ve sosyal hayattaki önemi üzerine dikkat çekildi. Kooperatifler ortak ekonomik, sosyal ve kültürel ihtiyaç ve isteklere müşterek sahip olunan, aynı zamanda demokratik olarak kontrol edilen bir işletme yoluyla gönüllü olarak bir araya gelen insanların oluşturduğu özerk bir işletmelerdir.  Toplumsal kalkınmayı geliştiren ve ticari işletmeler için temel sağlayan özgün bir modele dayanıyor. Farkı şekillerde ve tüm sektörlerde faaliyet gösteriyorlar. Birleşmiş Milletlerin (BM) verilerine göre, dünya genelinde 1 milyar ortağı olan 2,6 milyon kooperatif ortağı olmak üzere tam ve geçici statüde 250 milyon kişiye istihdam sağlanıyor. Toplam cirosunun da 2 trilyon dolara yakın olduğu hesaplanıyor. Ülkemizde ise 12 bin 449'u tarımda olmak üzere 26 ayrı türde 84 bin kooperatif bulunurken, tarımda 146 bölge birliği ve 8 merkez birliği faaliyet gösteriyor. İhtiyaç duyuldukları her yerde kurulabilmeleri avantajına sahip olmaları nedeniyle kooperatifler, yoksulluğun azaltılmasında etkin bir araçtırlar. Özellikle yoksul insanların, tek başlarına elde etmeleri zor olan ürünler ve hizmetler için katma değer oluştururlar.
 
***
Ticaret hacimleri, istihdam edilen insanların çokluğuyla da gelişen ve gelişmekte olan ülkelerin gayrisafi yurtiçi milli hâsıla rakamlarının yüzde 3 ile 10’nu oluşturuyorlar. Kooperatifler bu olumlu özelliklerinin yanında, sürdürülebilir bir iş modeli olmasıyla yerel ekonomileri güçlendirir. Yaşam şartlarını iyileştirir. İnsanlara sorumluluk kazandırdığı gibi katılımcılığı da geliştirir. Tarımsal kooperatifler kırsal kalkınmada büyük bir rol oynarlar. Dünya genelinde tarım ürünlerinin yüzde 50’si bu kooperatifler aracılığıyla pazarlanıyor. Bu özelliğinden dolayı da ekonomik üretime kadınların da katılmalarını teşvik ederek gıda üretiminin ve kırsal kalkınmanın artmasını sağlarlar. İlçelerimizdeki mahallerde kurulan çeşitli kooperatiflerde oradaki insanların üretimlerini değerlendirirken, ekonomik anlamda da kazanımlarını artırıyor. Buna en güzel örnek ise Beyşehir İlçesi Huğlu Mahallesindeki Huğlu Av Tüfekleri Kooperatifidir. El sanatını teknolojiyle buluşturup ürettiği av tüfekleriyle dünyada ve ülkemizde önemli bir marka haline gelirken, bölgesinde sağladığı istihdam ve ekonomiye katkısıyla dikkatleri üzerine çekmektedir.
 
***
21 Aralık Dünya Kooperatifçilik Günü ili ilgili açıklama yapan Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, "Kooperatifler toplumda eşitsizliği yok etmek, yoksulluğu azaltmak, ırk, cinsiyet ve diğer bazı ayrımcılıklara son vermek için önemli bir sosyo ekonomik modeldir. Ülkemizde kooperatif sayısı fazla olmakla birlikte ortak sayıları azdır. Bu nedenle kooperatifçiliğin esas amacı olan, ölçek ekonomisi, işbirliği ve sinerji etkisi bakımından ülkemiz, dünya uygulamalarının oldukça gerisindedir. Tarımda ekonomik örgütlenme hayati önemde. Kooperatifleri ve üretici birliklerini güçlendiremezsek, üretici ile tüketici arasında 5 kata varan fiyat farkını düşüremeyiz. Üretici de kazansın, tüketici de uygun fiyatla ürün tüketsin istiyorsak tarımda örgütlenmeyi sağlamalıyız” diyor. Bayraktar, kooperatiflerin yoksulluğu azaltmadaki olumlu rolünü anımsatırken, toplumdaki eşitliği azaltma yönünde katkılarını dile getiriyor.  Kooperatifleri ve üretici birliklerini güçlendiremezsek, üretici ile tüketici arasında 5 kata varan fiyat farkının düşürülemeyeceğine dikkat çekiyor. Sonuçta kalkınmamız için güçlü kooperatiflere ihtiyaç duyduğumuzda bir gerçektir. Bunun içinde üretici birlikleriyle kooperatiflerin desteklenmesi şarttır.  Özellikle küçük işletmelerin çok yoğun olduğu tarımsal yapımızda ekonomik örgütlenmelerin yetersizliği giderilmelidir. Bunun yanında başta kooperatifler olmak üzere tarımsal örgütler arasında yeterli koordinasyon sağlanmalıdır.  
Yani dünyanın birçok ülkesinde kalkınmaya katkısı olan kooperatiflerin ülkemizde de istenilen düzeye gelmesi için gerekenler yapılmalıdır. O zaman üreticimiz de güçlenir. Üreticinin el emeği göz nuru gerçek değerini bulur.
  
Önceki ve Sonraki Yazılar

YAZIYA YORUM KAT

UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.