1. YAZARLAR

  2. Bekir Köksal

  3. Teknolojinin Gücü Doğayı Etkiliyor
Bekir Köksal

Bekir Köksal

Yazar
Yazarın Tüm Yazıları >

Teknolojinin Gücü Doğayı Etkiliyor

A+A-

Kasırgalar durdurulabilir mi? Kutuplardan getireceğimiz buz dağlarıyla yolları kesilebilir mi? Denizin üstünü ince bir film tabakasıyla kaplayıp onun oluşmasını engelleyebilir miyiz?

Atacaksın kasırganın gözüne bir nükleer bomba. Yetmedi bir tane daha atacaksın. Şaşıracak! Evet, kasırganın gözüne nükleer bir bomba atarsak ne olur?İşte bu son soru da dahil olmak üzere diğer soruların hepsi ve daha fazlası sorulmuş, araştırılmış ve kasırgaların yıkıcı etkilerini azaltabilmek için teknolojik çözümler aranmış. Çünkü mükemmel bir dünya diliyoruz ve nedense “mükemmel”in ne demek olduğunu da en iyi biz biliyoruz.

Bir gün bir dilek dileyeceğim ve bulutların çok arkamda kaldığı bir yerde uyanacağım.

Bulutların, dertlerin, tasaların arkada kaldığı bir dünyayı teknolojiyle yaratmaya çalışıyoruz. Ama ne dilediğinize dikkat edin!Gökkuşağının üstünde bir yerde yaşayabilmek için verdiğimiz teknolojik mücadelemizin tarihinde kasırga durdurma çalışmalarının çok özel bir yeri var. İşte size kasırgaları durdurmak için önerilen farklı girişimler:

1947 – Cirrus Projesi

Tarihte bilinen ilk kasırga durdurma çalışması bir şirket tarafından başlatıldı. General Electric öncülüğünde geliştirilen ve 100 sayfalık bir araştırma raporuyla desteklenen bu projeyi gerçekleştirmek üzere 13 Ekim 1947’de bir uçak havalandı ve doğruca Cape Sable kasırgasına doğru ilerledi. Uçak kasırganın üzerine 82 kg kuru buz boşalttı. Bu işleme “bulut tohumlama” adı veriliyor. İlginç bir şekilde ertesi gün kasırganın yönü istenmeyen bir biçimde değişti ve Georgia’daki Savannah kentini vurdu. Pek çok insan buna bulut tohumlama işleminin sebep olduğunu düşünerek davalar açmaya başladı, dolayısıyla bu tür denemelere bir müddet ara verildi.

1962 – Stormfury Projesi

1962’de Stormfury projesi başlatıldı. Bulut tohumlama yöntemiyle kasırgayı durdurma hipotezinin temelinde kasırganın göz duvarının etrafında yeni göz duvarları oluşturma fikri vardır. Bunun için de gümüş iyodürle tohumlama yapılır. Nitekim 1963’te Beulah Kasırgası’nda bu yöntem kullanıldıktan sonra göz duvarı kayboldu ve rüzgarın hızı yüzde 20 yavaşladı. 1963’den 1972’ye kadar bir kaç kasırganın daha hızının bu yöntemler kullanıldıktan sonra yüzde 18 ile yüzde 31 arasında yavaşladığı gözlemlendi. Ancak bilimsel yöntem açısından baktığımızda bu korelasyon bir nedensellik değildir. Yani bulutlanma nedeniyle kasırgaların yavaşladığı henüz kesin kanıtlarla ispat edilememiştir. Dolayısıyla bir hipotezden ibarettir. İşte bu sebeple Stormfury Projesi de 1983’de iptal edildi. Geriye acaba bunlar fırtına tohumları ekmenin bir başka deyişle iklim silahı üretmenin bir yolunu mu arıyorlardı şeklindeki komplo teorilerine bıraktı ki Fidel Castro da buna inananlardan biriydi.

2015–Atmosfere gaz

pompalama fikri

2015 yılında iklim mühendislerinin yaptığı bir bilimsel araştırmaya göre eğer dünyanın atmosferine sülfat gazları pompalarsak dünyaya bir çeşit güneş gözlüğü takmış oluruz ve dolayısıyla okyanusları soğutabiliriz. Böylelikle önümüzdeki 50 yıl içinde kasırgaların sayısı da yarı yarıya azalabilir. Bunun için ne kadar mı pompalamak lazım? 10 milyar ton. Tipik bir volkan patlamasından 10 kat daha fazla. Bu araştırmanın bir delili de var. 1914 ve 1983 yılları en az kasırganın görüldüğü yıllar. 1912’de Alaska’da ve 1982’de Meksika’da yanardağ patlamaları meydana gelmiş. Yani bir felaket başka bir felaketi önlemiş de diyebiliriz.

Teknoloji bizi gökkuşağının üstüne çıkarabilir. Ama fırtınalar, yağmurlar olmazsa gökkuşağı da olmaz unutmamak lazım. 

Önceki ve Sonraki Yazılar