Akaryakıt ve sigarada ÖTV dengeleri tamamen değişti!
Akaryakıt fiyatlarında uzun süredir uygulanan eşel mobil sisteminin sona ermesine yönelik önemli bir duyuru yapıldı. Cumhurbaşkanı kararıyla yapılan düzenlemeye göre sistem 3 ay içerisinde kademeli olarak yürürlükten kaldırılacak
Resmi Gazete’nin mükerrer sayısında yayımlanan karar doğrultusunda akaryakıt ürünlerindeki fiyat değişimlerine göre Özel Tüketim Vergisi’nin (ÖTV) ayarlanmasına imkan tanıyan mevcut uygulamanın kapsamı daraltıldı. Hazine ve Maliye Bakanlığı kaynaklarından edinilen bilgilere göre, bu adımın hem bütçe dengesi hem de enflasyonla mücadele süreci açısından önemli olduğu değerlendiriliyor. Bilindiği üzere ÖTV Kanunu kapsamında akaryakıt, tütün ve alkollü ürünlerde vergi tutarları her yıl ocak ve temmuz aylarında, Türkiye İstatistik Kurumu’nun açıkladığı Yurt İçi Üretici Fiyat Endeksi (Yİ-ÜFE) doğrultusunda güncelleniyor. Ancak Cumhurbaşkanına verilen yetki çerçevesinde, ekonomik koşullara göre bu oranlarda değişikliğe gidilebiliyor.
1 Ekim itibarıyla tamamen sona erecek
Yapılan son düzenlemeyle birlikte eşel mobil sisteminde uygulanan oranlarda da değişikliğe gidildi. Buna göre rafineri çıkış fiyatlarında artış yaşanması halinde, bu artışın 31 Temmuz’a kadar yüzde 50’si, 1 Ağustos ile 30 Eylül tarihleri arasında ise yüzde 25’i ÖTV’den karşılanacak. Fiyatların düşmesi durumunda ise indirim oranı kadar ÖTV artırılarak daha önceki vergi kaybı telafi edilecek. Sistem tüm bu geçiş sürecinin ardından 1 Ekim itibarıyla tamamen sona erecek. Ayrıca bu yılın temmuz-aralık döneminde akaryakıt ürünlerinde Yİ-ÜFE kaynaklı otomatik vergi artışının uygulanmayacak olması da dikkat çeken bir diğer başlık oldu.
Fiyat artışlarını daha sınırlı düzeyde yansıtabilmesinin önü açıldı
Yetkililer küresel petrol fiyatlarında son dönemde gözlenen gerileme eğilimi ve jeopolitik risklerin azalmasıyla birlikte eşel mobil sisteminin kaldırılmasının enflasyon üzerinde olumsuz bir etki oluşturmayacağı görüşünde. Aynı zamanda uygulamanın bütçe üzerindeki yükünün de bu sayede ortadan kaldırılması hedefleniyor. Karar kapsamında sigara vergilerinde de yeni bir düzenleme yapıldı. Buna göre sigaradaki ÖTV oranı yüzde 45’ten yüzde 42’ye indirildi. Asgari maktu vergi 2,2953 lira, maktu vergi ise 23,7404 lira olarak belirlendi. Bu değişiklikle birlikte üreticilerin fiyat artışlarını daha sınırlı düzeyde yansıtabilmesinin önü açıldı.
Daha doğrudan piyasa koşulları
Yapılan hesaplamalara göre, üreticilerin 1 liralık fiyat artışı yapabilmesi için gereken minimum zam tutarı 3,19 liradan 2,91 liraya geriledi. Nispi vergi oranındaki düşüşten kaynaklanabilecek gelir kaybı ise maktu vergi artışıyla dengelenecek. Sigara dışındaki tütün ürünleri ile alkollü içeceklerde ise temmuz-aralık dönemi için Yİ-ÜFE oranında vergi güncellemesinin uygulanacağı bildirildi. Ekonomide fiyat istikrarını desteklemek amacıyla hayata geçirilen eşel mobil sistemi, özellikle akaryakıt fiyatlarındaki dalgalanmaların tüketiciye yansımasını sınırlamak için kullanılıyordu. Sistem sayesinde uluslararası petrol fiyatları veya döviz kurundaki artışlar doğrudan pompa fiyatlarına yansımıyor, bu artışlar ÖTV’den karşılanıyordu. Yeni düzenlemeyle beraber Türkiye, akaryakıt fiyatlarında yeniden daha doğrudan piyasa koşullarının etkili olacağı bir döneme geçiş yapmaya hazırlanıyor.
Resmi Gazete'nin mükerrer sayısında yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı'na göre akaryakıt ürünlerinin yurt içi rafineri fiyatlarında artış olması halinde ÖTV tutarları, bu artışın 31 Temmuz'a kadar yüzde 50'si, 1 Ağustos'tan 30 Eylül'e kadar da yüzde 25'i kadar indirilecek.
Rafineri fiyatlarında indirim olması halinde ise bu indirimin tamamı kadar ÖTV tutarları artacak, ayrıca sistem 1 Ekim itibarıyla yürürlükten kaldırılacak.
Hali hazırda ; Tabloya göre hazinenin güncel eşel mobil destek miktarları şu şekilde;
Motorin 6,5954 Lira (KDV HARİÇ)
Benzin 7,37056 Lira (KDV HARİÇ)
ÖTV artışı 31 Temmuz - 31 Aralık 2026 dönemi için uygulanmayacak.
Bakmadan Geçme
