Çocukların ekran dünyasında yeni kurallar! 1 Kasım'da her şey değişiyor
Sosyal medya platformlarının çocuklara yönelik uygulamaları köklü değişikliklere hazırlanıyor. Peki bu yeni kurallar neleri barındırıyor? İşte detaylar...
Sosyal medya ile ilgili yeni kurallar devreye girdi. 1 Kasım 2026’da yürürlüğe girmesi planlanan yönetmelik, yaş doğrulamasından hesap gizliliğine, mesajlaşmadan ekran süresi denetimine kadar birçok alanda yeni yükümlülükler getiriyor. Düzenlemeyle çocukların sosyal medyada daha güvenli vakit geçirmesi ve bağımlılığı artıran özelliklerin önüne geçilmesi amaçlanıyor. Çocukların dijital dünyada karşılaşabileceği riskleri azaltmak amacıyla hazırlanan yeni yönetmelik, sosyal medya şirketlerinin çalışma biçiminde önemli değişiklikler öngörüyor. Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından hazırlanan ve Resmî Gazete’de yayımlanan düzenleme, platformların hem hesap açılışlarında hem de kullanım sürecinde uyması gereken kuralları yeniden şekillendiriyor. Yeni uygulamayla birlikte 15 yaşını doldurmamış çocuklara sosyal medya hizmeti sunulamayacak. Çocukların platformlarda geçirdiği zamanı artıran bazı tasarım özellikleri de kısıtlanacak. Düzenlemenin 1 Kasım 2026 itibarıyla yürürlüğe girmesi planlanıyor.
Çocuk hesaplarında sonsuz kaydırma dönemi sona eriyor
Sosyal medya kullanıcılarını ekran başında daha uzun süre tutan sonsuz kaydırma özelliği, yeni düzenlemeyle çocuk hesaplarında kullanılamayacak. Görsellerin ve içeriklerin kullanıcı herhangi bir işlem yapmadan ya da kaydırma, dokunma ve tıklama gibi hareketlerle peş peşe gösterilmesini sağlayan işlevlere de sınırlama getirilecek. 15-18 yaş aralığındaki kullanıcıların hesapları başlangıçta gizli olacak ve herkese açık profile dönüştürülemeyecek. Çocukların canlı yayın yapması ve davranışları analiz edilerek kendilerine özel reklamlar gösterilmesi de engellenecek.
Profil fotoğrafları ve paylaşımlar için ek koruma
Düzenleme, çocukların kişisel içeriklerinin korunmasına yönelik teknik önlemleri de kapsıyor. Profil fotoğrafları ve paylaşımların ekran görüntüsünün alınmasını engellemeye yönelik tedbirler uygulanacak. Mesajlaşma konusunda da yeni bir sistem devreye girecek. Çocuklara yalnızca takip ettikleri hesaplardan mesaj gönderilebilecek, mesajlarda karşı tarafın içeriği görüp görmediğini bildiren “görüldü” özelliği bulunmayacak. Takipçi ve takip edilen listeleri diğer kullanıcılara açık olmayacak. Bunun yanı sıra çocuk hesapları telefon rehberleriyle ilişkilendirilemeyecek ve diğer kullanıcılara takip önerisi olarak sunulamayacak. Platformların zararlı içeriklere karşı filtreleme yapması ve kullanım şartlarını çocukların anlayabileceği bir dille açıklaması da zorunlu olacak.
Yaş kontrolünde e-Devlet belirteci kullanılacak
Yeni sistemde yaş sınırının uygulanabilmesi için hesap açılışlarında doğrulama yapılması gerekecek. Bu işlem, e-Devlet üzerinden oluşturulacak bir belirteç aracılığıyla gerçekleştirilecek. Sistemin temel özelliği, kullanıcının kimlik numarası gibi kişisel bilgilerini platformlarla paylaşmadan yaş grubunun belirlenmesini sağlamak olacak. Böylece kişinin 15 yaşını doldurup doldurmadığı ve 18 yaşından küçük olup olmadığı kontrol edilebilecek. Ebeveynler de çocuklarının sosyal medya kullanımını daha yakından takip edebilecek. Platformlar, ailelerin kolaylıkla erişebileceği ve Türkçe kullanabileceği denetim araçları sunacak. Bu araçlarla çocukların ekran başında geçirdiği süre sınırlandırılabilecek.
Hesap kısıtlamalarına karşı itiraz yolu açık olacak
Yönetmelik, yaş doğrulaması veya hesaplara uygulanan kısıtlamalar nedeniyle sorun yaşayan kullanıcılar için de bir başvuru mekanizması öngörüyor. Kullanıcılar, hesap kapatma ve diğer kısıtlamalara karşı ücretsiz olarak, Türkçe itirazda bulunabilecek. Başvuruların yalnızca otomatik sistemler üzerinden değerlendirilmesi yeterli olmayacak; inceleme sürecinde insan değerlendirmesi de yapılacak. Ayrıca itiraz sonuçlanana kadar hesaba ait veriler silinmeyecek.
Mevcut hesaplar için son tarih açıklandı
Yeni kurallar yalnızca bundan sonra açılacak hesaplarla sınırlı kalmayacak. Hâlihazırda sosyal medya kullanan çocuklar da düzenlemenin kapsamına girecek. Platformların mevcut kullanıcılar için yaş doğrulama işlemlerini 31 Mart 2027’ye kadar tamamlaması gerekecek. Kontroller sonucunda 15 yaşından küçük olduğu belirlenen kişilerin hesapları kapatılacak. Bu hesaplara ait veriler ise itiraz sürecinin tamamlanmasının ardından veya itirazda bulunulmaması durumunda silinecek. 15-18 yaş grubundaki kullanıcılar mevcut hesaplarını kullanmaya devam etse de profillerinin gizli olması, mesajlaşma ve içerik gösterimi gibi alanlarda getirilen yeni güvenlik kurallarına tabi olacak. Yeni düzenlemeyle sosyal medya şirketlerinin çocuk kullanıcılar karşısındaki sorumluluklarının artırılması ve dijital ortamın çocuklar için daha kontrollü hâle getirilmesi hedefleniyor.
Bakmadan Geçme
