Kiralık ev arayanların yeni kabusu: İlanlardaki gizli masraflar!

Ev sahibi olmanın giderek zorlaştığı Türkiye'de kiralık konut arayışına giren vatandaşları yalnızca yüksek kira bedelleri değil, ev tutma aşamasında karşılarına çıkan ek masraflar da zorluyor. Depozito, emlakçı komisyonu, aidat, abonelik ücretleri ve taşınma giderleri derken bir eve yerleşmenin maliyeti ilanlarda belirtilen kira bedelinin çok üzerine çıkabiliyor. Peki, kiralık ev tutarken vatandaşları hangi masraflar bekliyor, bu ödemelerin hangileri yasal?

Kiralık konut arayan vatandaşlar, ilan sitelerinde gördükleri kira bedellerine göre bütçe planlaması yaparken çoğu zaman evin gerçek maliyetini sonradan öğreniyor. Özellikle büyük sitelerdeki yüksek aidatlar, birden fazla kira bedeline ulaşabilen başlangıç ödemeleri ve emlakçı komisyonları, kiracıların bütçesini zorlayan kalemler arasında yer alıyor.

Bir ev tutmanın maliyeti kira bedelini aşıyor

Kiralık ev arayanların karşılaştığı ilk masrafların başında depozito geliyor. Türk Borçlar Kanunu'na göre konut kiralarında güvence bedeli en fazla üç aylık kira tutarında belirlenebiliyor. Üstelik bu tutarın nasıl muhafaza edileceği de kanunda düzenleniyor. Para olarak verilen depozitonun, kiraya verenin onayı olmadan çekilemeyecek şekilde bankada vadeli tasarruf hesabına yatırılması gerekiyor. Bir diğer önemli gider ise emlakçı komisyonu. Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik kapsamında kiralamaya aracılık hizmet bedeli, KDV hariç bir aylık kira bedelini aşamıyor. Bu tutarın kiracı ve ev sahibi arasında nasıl paylaşılacağı ise tarafların anlaşmasına bağlı.

İlan fiyatında görünmeyen giderler dikkat çekiyor

Ev kiralarken vatandaşların karşısına çıkan masraflar yalnızca depozito ve komisyonla sınırlı kalmıyor. Özellikle site ve rezidanslarda talep edilen aidatlar, aylık bütçeyi önemli ölçüde etkileyebiliyor. Güvenlik, temizlik, asansör bakımı ve ortak alan giderleri gibi kalemlerden oluşan aidatlar, bazı konutlarda kira bedeline ek ciddi bir maliyet oluşturabiliyor. Bunun yanı sıra elektrik, su ve doğal gaz aboneliklerinin açılması veya üzerlerine alınması sırasında da çeşitli ücretlerle karşılaşılabiliyor. Nakliye, eşya kurulumu ve taşınma giderleri de hesaba katıldığında vatandaşların yeni bir eve yerleşmek için ayırması gereken bütçe daha da büyüyor.

Kapora tuzağına dikkat!

Kiralık konut arayışında karşılaşılan bir diğer risk ise sahte ilanlar ve kapora dolandırıcılıkları. Özellikle piyasa değerinin çok altında fiyatlarla yayımlanan ilanlar, kısa sürede ev sahibi olmak isteyen vatandaşları hedef alabiliyor. Bazı dolandırıcılık yöntemlerinde evin başkasına kiralanacağı söylenerek vatandaşlardan aceleyle kapora istenebiliyor. Ödeme yapıldıktan sonra ise ilan sahibine ulaşılamadığı veya gösterilen konutun gerçekte kiralama yetkisi bulunmadığı ortaya çıkabiliyor. Uzmanlar, vatandaşların evin gerçekten kiraya veren kişiye ait olup olmadığını veya kişinin kiralama yetkisinin bulunup bulunmadığını kontrol etmesi gerektiğine dikkat çekiyor. Ayrıca evi görmeden, sözleşme ve ödeme koşullarını netleştirmeden para gönderilmemesi önem taşıyor.

Ev tutmadan önce bu ayrıntıları mutlaka kontrol edin

Kiralık konut arayanların mağduriyet yaşamaması için yalnızca aylık kira bedeline odaklanmaması gerekiyor. Sözleşme imzalanmadan önce depozito, emlakçı komisyonu, aidat, abonelik ve diğer giderlerin açıkça öğrenilmesi önem taşıyor. Özellikle aidatın güncel tutarının yönetimden teyit edilmesi, aboneliklere ilişkin eski borçların kontrol edilmesi ve evin mevcut durumunun fotoğrafla kayıt altına alınması olası anlaşmazlıkların önüne geçebiliyor. Kira sözleşmesinde bütün ödemelerin açıkça belirtilmesi, yapılan ödemelerin banka üzerinden gerçekleştirilmesi ve dekontların saklanması da kiracının haklarını korumasına yardımcı oluyor.

Kiralık ev ararken yalnızca ilandaki fiyatı dikkate almak yerine, eve yerleşene kadar yapılacak bütün harcamaları hesaplamak vatandaşların sonradan beklenmedik masraflarla karşılaşmasını önleyebiliyor.