Petrol düştü: Brent 97 dolara geriledi
ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'a yeni saldırıları müzakerelerde ilerleme şartına bağlamasıyla petrol fiyatları haftaya düşüşle başladı
Petrol fiyatlarında yeni haftaya düşüşle girildi. ABD ile İran arasında diplomatik çözüm sağlanabileceğine yönelik beklentiler, küresel enerji piyasalarında fiyatları aşağı çekti. ABD Başkanı Donald Trump'ın yeni bir askerî operasyona gerek kalmayabileceğine ilişkin açıklamaları, petrol piyasasındaki jeopolitik endişeleri bir miktar azalttı. Buna karşın Hürmüz Boğazı çevresinde gemilere yönelik saldırıların devam etmesi, arz güvenliğine ilişkin risklerin sürdüğüne işaret etti. Haftanın ilk işlem gününde Brent petrolün ocak vadeli varil fiyatı yüzde 0,85 değer kaybederek 97,48 dolara geriledi. ABD tipi Batı Teksas (WTI) ham petrolünde ise fiyatlar 90 dolar bandında seyretti. Brent petrol, önceki haftanın son işlem günü olan 6 Kasım Cuma gününü 98,32 dolar seviyesinden kapatmıştı.
Fiyatlardaki yükseliş eğilimini zayıflatan unsurlar
Piyasalardaki düşüşte, Washington yönetiminin İran'a karşı geniş çaplı yeni bir askerî müdahaleye başvurmayabileceği yönündeki değerlendirmeler belirleyici oldu. Hürmüz Boğazı'ndan petrol taşımacılığının yeniden hız kazanabileceği beklentisi de fiyatlardaki yükseliş eğilimini zayıflatan unsurlar arasında yer aldı. Bununla birlikte bölgedeki saldırılar, küresel petrol arzına yönelik belirsizliğin henüz sona ermediğini ortaya koydu.
Trump yeni saldırı için anlaşma şartı koydu
Trump, 8 Kasım Pazar günü yaptığı açıklamada, İran'ın nükleer programı ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına ilişkin müzakerelerde ilerleme sağlanması durumunda yeni saldırıların son derece düşük ihtimal olduğunu belirtti.
ABD Başkanı, askerî operasyon ihtimalinin İran'ın güçlü bir anlaşmayı kabul edip etmemesine bağlı olduğunu vurguladı. Bununla birlikte Washington'ın askerî seçenekleri tamamen gündemden çıkarmadığını da ortaya koydu.
Trump, olası yeni saldırılar için İran'daki enerji ve ulaştırma altyapısını kapsayan hedeflerin belirlendiğini açıkladı. Bu açıklamalar, diplomatik çözüm beklentisinin güçlenmesine rağmen taraflar arasında henüz kalıcı bir uzlaşma sağlanmadığını gösteriyor.
Hürmüz Boğazı'nda tanker riski sürüyor
Petrol fiyatlarındaki düşüşe karşın Hürmüz Boğazı çevresinde deniz taşımacılığına yönelik tehditler devam ediyor. İran Devrim Muhafızları, hafta sonunda iki petrol tankerinin mayınlara çarparak alev aldığını bildirdi. Olayların bütün ayrıntıları bağımsız kaynaklarca doğrulanmış değil.
ABD de bölgedeki deniz ablukası kapsamında bir ticari gemiye müdahale edildiğini açıkladı. Körfez'deki askerî hareketlilik, petrol taşımacılığının güvenliğine ilişkin endişeleri canlı tutuyor.
Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi'ndeki petrol üreticilerini uluslararası pazarlara bağlayan en önemli deniz geçişlerinden biri. Bölgedeki sevkiyatın savaş öncesindeki düzeyine ulaşamaması, diplomatik görüşmelerden gelecek olumlu haberlerin fiyatlar üzerindeki etkisini sınırlayabilecek başlıca risklerden biri olmaya devam ediyor.
Petrol bir haftada yüzde 13'ten fazla değer kaybetti
Brent petrol, 6 Kasım'da sona eren haftada yaklaşık yüzde 13,4 geriledi. ABD'deki 3 Kasım ara seçimlerinde Demokratların Kongre'nin iki kanadında da çoğunluğu kazanması, Washington'ın İran politikasında diplomasiye daha fazla ağırlık verebileceği beklentisini güçlendirdi.
Petrol fiyatlarındaki gerilemede yalnızca siyasi gelişmeler değil, küresel arz ve talep görünümü de etkili oluyor. Orta Doğu'dan petrol ihracatının yeniden artabileceği beklentisi ile diğer üretici ülkelerdeki arzın güçlenmesi, piyasada ilerleyen dönemlere ilişkin fazla üretim endişelerini artırıyor.
Bununla birlikte fiyatların geçen hafta sert biçimde gerilemiş olması, düşüşün aynı hızla devam edeceği anlamına gelmiyor. İran ile görüşmelerin başarısızlığa uğraması veya bölgedeki enerji altyapısının yeniden hedef alınması durumunda petrol fiyatları üzerinde yukarı yönlü baskı oluşabilir.
Türkiye'de akaryakıt fiyatlarına nasıl yansıyacak?
Petrol fiyatlarındaki düşüş, enerji ithalatçısı Türkiye açısından maliyetlerin hafiflemesi ihtimalini güçlendiriyor. Brent petrolün 100 doların altında kalması ve gerilemenin devam etmesi, ithal ham petrol maliyetleri üzerinde olumlu etki yaratabilir.
Ancak küresel petrol fiyatındaki her düşüş doğrudan benzin ve motorin fiyatlarına yansımıyor. Türkiye'de pompa fiyatlarının belirlenmesinde döviz kuru, uluslararası işlenmiş petrol ürünleri fiyatları ve vergi unsurları da rol oynuyor.
Petrol piyasasının bundan sonraki yönünde ABD ile İran arasındaki görüşmelerin somut bir anlaşmaya dönüşüp dönüşmeyeceği belirleyici olacak. Hürmüz Boğazı'nda güvenli gemi geçişlerinin yeniden sağlanması fiyatlar üzerindeki risk baskısını azaltabilirken, yeni askerî saldırılar düşüş eğilimini tersine çevirebilir.
Dünya Gazetesi
Bakmadan Geçme
