Mevcut yapay zek uygulamalarının ağırlıklı olarak Batı müziği verileriyle geliştirildiğini ve Türk müziğinin kendine özgü ses sisteminin bu araçlarda yeterince karşılık bulmadığını belirten proje yürütücüsü Doç. Dr. Mahir Mak, 'Yapay zekanın temas etmediği alan kalmadı neredeyse. Bunlardan birisi de müzik. Dramatik bir şekilde yapay zeka müzik alanının yanına nüfuz etmiş görünüyor. Ama görünen o ki yapay zeka önümüzdeki süreçte tüm alanlarda olduğu gibi müziği içerisinde de etkili bir rolde olacak. Bu bakış açısıyla bizim geleneksel müziğimiz alanı içerisinde bir uygulama eksikliği fark ettik. Öğrencimle birlikte son 1 yıldır bir uygulama geliştiriyoruz. Bu uygulamanın bir dolu ayağı var. Eğitimde nasıl kullanılır gibi bir ara yüzü, ses kayıt teknolojisi içerisinde nasıl yer edinir diye bir diğer ara yüzü... Öte yandan da Türk müziği nasıl üretilir gibi üçüncü bir ara yüzü olan geniş bir uygulama bu. Umarım şimdiden herkes için hayırlı olur' dedi.

Müzik eğitimi ile bilgisayar programcılığı alanlarındaki birikimini projede bir araya getiren uygulamanın geliştiricisi, yüksek lisans öğrencisi Emin Şükrü Demir ise, 'Dünya üzerinde kültürel bir hegemonya var. Herkes müziği Batı müziğinden ibaret zannediyor. Çok kıymetli eserler var tabi ki, Beethoven, Mozart gibi. Ama bu dünya üzerinde başka kültürler de var. Çin kültürü, Hindistan kültürü, Türk kültürü gibi. Bizim de müziğimiz ve kültürümüz çok köklü. Bunlar içerisine girdiğimiz zaman hocam ile birlikte neler yapabiliriz diye araştırdık. Literatürde veri setlerimiz var. Veri setleri ile yapay zeka araçlarını eğitiyoruz. Bu veri setlerimizden Prof. Dr. İbrahim Karaosmanoğlu'nun 2 bin 200 eserlik bir veri seti vardı. Geçen yıl bunu güncelleyip 3 bin esere arttırdılar. Burada halk müziği, sanat müziği eserlerimiz var. Anonim eserler var. 'Bu eserleri makineye nasıl öğretebiliriz, müziğimizi daha doğru nasıl yapabiliriz'den yola çıkarak bir uygulama geliştirmeye başladık. 'Uçtan uca bir müzik eseri nasıl yapabilir'den yola çıktık. Bizim 164 tane makamımızda 87 tane usulümüzde eserler icra edebiliyoruz. Bunları nota olarak çıktısını alabiliyoruz. Türk müziğine özgü enstrümanlarla seslendirebiliyoruz ve üzerinde düzenlemeler yapabiliyoruz' diye konuştu.

Lansmanda tanıtılacak programlardan KAPSAM, Konya'daki üniversitelerde öğrenim gören öğrencilere yönelik bir savunma sanayii gelişim programı olarak hazırlandı. Savunma Sanayii Akademisi ve Kapsül Teknoloji Platformu iş birliğiyle yürütülecek programda; otonom sistemler, insansız hava araçları, elektronik harp, siber güvenlik, yapay zek, uzay ve yeni nesil savunma teknolojileri gibi teknik başlıkların yanı sıra sistem mühendisliği, proje yönetimi, tedarik zinciri, kriz yönetimi ve kurumsal iletişim konuları da ele alınacak. Programın ilk dersi tanıtım programıyla aynı gün gerçekleştirilecek. ASELSAN Konya ve KAPSÜL iş birliğiyle yürütülen EngineerHub ise genç mühendislerin savunma sanayisini sektörün içinden tanımasını amaçlıyor. Program, katılımcıların mühendislik bakış açılarını geliştirmelerine ve sektörel deneyim kazanmalarına imkn sağlayacak. EngineerHub, lansmanla birlikte yeni dönemine başlayacak.

Bu yıl ilk kez hayata geçirilecek NextLevel Teknoloji Geliştirme Programı ise savunma sanayiiyle sınırlı kalmadan farklı alanlarda teknoloji geliştiren gençlere hitap edecek. Fikir, prototip ve hızlandırma aşamasındaki projelere yönelik hazırlanmış program kapsamında genç girişimcilere, projelerinin ihtiyaç duyduğu mal ve hizmetler ayni olarak sağlanacak. Böylece yenilikçi fikirlerin geliştirilmesi ve girişime dönüşmesi hedefleniyor.

Konya Büyükşehir Belediyesi bünyesinde 2021 yılından bu yana faaliyetlerini sürdüren Kapsül Teknoloji Platformu, teknoloji takımlarına fikir geliştirme, prototipleme, mentorluk, altyapı ve sürdürülebilir destek alanlarında bütüncül bir ekosistem sunuyor. Bugüne kadar 1.332 teknoloji takımına ve 5 bin 730 yarışmacıya ulaşan Kapsül, 2026 sezonunda 398 takıma ve 1.880 gence destek verdi. Bu sezon desteklenen takımlardan 51'i finale yükselirken 11 takım derece ve ödül kazanma başarısı gösterdi. KAPSAM, EngineerHub ve NextLevel programlarıyla Kapsül Teknoloji Platformu; gençlerin teknik yetkinliklerini artırmayı, üniversite-sanayi iş birliğini güçlendirmeyi ve Konya'nın teknoloji ile savunma sanayii alanındaki potansiyelini daha ileriye taşımayı hedefliyor.

Konya'da TÜBİTAK Bilim ve Toplum Başkanlığı tarafından 4009 Köy Okullarına Yönelik Destek Programı kapsamında desteklenen 'KÖYBİLİMFEST: Köyümde Bilimle Öğreniyorum' projesi, Selçuklu Bilim ve Sanat Merkezi yürütücülüğünde Yukarıpınarbaşı İlkokulu ve Ortaokulu öğrencileriyle buluştu.

Konya İl Milli Eğitim Müdürlüğünden yapılan yazılı açıklamada, KÖYBİLİMFEST'in, bilimsel bilgi ve becerilerin geliştirilmesinin yanı sıra, öğrencilerin özgüven kazanmalarını, birlikte üretmelerini, sorgulamalarını ve öğrenme süreçlerine aktif katılım göstermelerinin önemsendiği aktarıldı.

Projenin ilk uygulamasında öğrencilerden, öğretmenlerden ve velilerden alınan olumlu geri bildirimlerin, bu tür etkinliklerin köy okulları açısından taşıdığı eğitsel ve sosyal değeri ortaya koyduğu belirtildi.

Açıklamada, şunlar kaydedildi:

'Öğrencilerin bilimsel etkinliklere duyduğu heyecan ve öğrenme isteği, projenin farklı okullara yaygınlaştırılması konusunda önemli bir motivasyon kaynağı oldu. Öğretmenler açısından sınıf içi öğrenmeyi uygulamalı etkinliklerle destekleme fırsatı sunan proje, veliler açısından da çocuklarının bilimsel, sosyal ve kişisel gelişimlerine katkı sağlayan değerli bir eğitim deneyimi olarak öne çıkıyor. KÖYBİLİMFEST, bilimsel etkinlikleri öğrencilerin bulunduğu eğitim ortamlarına taşıyarak özellikle kırsal bölgelerdeki çocukların nitelikli öğrenme fırsatlarına erişimini destekliyor. Proje, bilimsel bilgiye erişimdeki bölgesel farklılıkların azaltılmasının yanı sıra köy okullarında bilim kültürünün güçlendirilmesine, öğrencilerin potansiyellerini keşfetmelerine ve okul ortamlarının farklı öğrenme deneyimleriyle zenginleştirilmesine katkı sunmayı hedefliyor.'

KOSKİ standını ziyaret eden muhtarlara modülün kullanımı, ihbar oluşturma ve arıza bildirim süreçleri hakkında uygulamalı bilgilendirme yapıldı.

KOSKİ standında gerçekleştirilen bilgilendirmelerde, Muhtar İhbar Hattı modülünün kullanımına ilişkin hazırlanan broşürler muhtarlara dağıtıldı. Modüle giriş işlemleri, otomatik yetkilendirme süreci ve konum ile fotoğraf ekleyerek arıza ve ihbar bildirimi oluşturma aşamaları uygulamalı olarak gösterildi. Bu sayede muhtarların, sorumluluk bölgelerindeki su ve kanalizasyon altyapısına ilişkin arıza ve talepleri mobil uygulama üzerinden kolaylıkla iletebilmelerine yönelik bilgilendirme yapıldı.

Etkinlik kapsamında ayrıca KOSKİ Akıllı Şehir Uygulamaları Dergisi katılımcılara dağıtıldı. Dergi aracılığıyla KOSKİ'nin akıllı şehircilik alanında hayata geçirdiği dijital uygulamalar, teknolojik altyapı çalışmaları ve yenilikçi hizmetleri hakkında muhtarlara bilgi verildi.

Ana platformdan bağımsız çalışacak şekilde tasarlanan konuşlandırılabilir GÖKDENİZ, kendi güç kaynağına ve operatör ortamına sahip bulunuyor. Sivil gemilere ve kritik sistemlere kurulabilen çözüm, ihtiyaç duyulan bölgelere taşınarak yeniden konuşlandırılabiliyor. Sistem, özellikle stratejik ve zorlu su yollarından geçen ticari gemiler ile petrol tankerlerinin korunmasında, dron tehditleri gibi güncel hava savunma ihtiyaçlarına karşı hızlı ve esnek koruma sağlamayı amaçlıyor.

Açıklamada görüşlerine yer verilen ASELSAN Genel Müdürü Ahmet Akyol, değişen deniz güvenliği ortamının hızla uyarlanabilen ve göreve hazır sistemlere duyulan ihtiyacı artırdığını belirtti.
Akyol, 'Denizde geleceğin güvenliği; sahada kendini kanıtlamış sistemleri otonomi, yapay zek ve seri konuşlandırma kabiliyetiyle bir araya getirmekten geçiyor. Konuşlandırılabilir GÖKDENİZ ile hava savunma kabiliyetimizi esnek ve hızlı koruma gerektiren platform ve ortamlara taşıyoruz' ifadelerini kullandı.

'TUFAN ve KILIÇ ile otonom sistemlerin deniz operasyonlarında giderek artan rolüne cevap verirken SMASH 30 ve elektro-optik ürünlerimizle yapay zek destekli kabiliyetlerimizi daha ileri bir seviyeye taşıyoruz. Farklı operasyonel şartlara uyum sağlayabilen göreve hazır sistemlerle dünya genelindeki deniz kuvvetlerinin ihtiyaçlarına cevap veriyoruz.'

ASELSAN'ın fuarda öne çıkan çözümleri arasında MERCAN 100 Elektro-Optik Sistemi ile yapay zek destekli AINEO BOX da yer alıyor.
MERCAN 100, denizaltılarda elektro-optik keşif ve gözetleme kabiliyeti sağlıyor. AINEO BOX ise elektro-optik sistemlere gerçek zamanlı görüntü işleme, otomatik hedef tespiti, sınıflandırma ve takip yetenekleri kazandırıyor.

Türkiye Siber Vatan Programı, gençlerin dijital teknolojiler konusundaki bilgi ve becerilerini geliştirmelerine fırsat sunuyor. Siber güvenlik alanında kariyer yapmak ve yapay zek teknolojileri konusunda kendini geliştirmek isteyen üniversite öğrencileri, 6 Kasım Cuma gününe kadar programa başvurabilecek. Eğitim süresince öğrencilerin siber güvenlik alanındaki bilgi birikimlerini artırmaları, dijital tehditleri tanımaları ve bu alandaki teknik becerilerini geliştirmeleri için çalışmalar yürütülecek.

'1 milyon 200 bin öğretmenimizin her birisi adeta can seferi bir biçimde destanlar yazıyor'
Eğitim öğretim süreçlerine sanatı da dahil etmek istediklerini belirten Bakan Tekin, '1 milyon 200 bin öğretmenimizin her birisi adeta can seferi bir biçimde destanlar yazıyor ama medyaya baktığınızda herhangi bir yerdeki bir olumsuzluk veya öğretmenimizin yanlış bir davranışı 1 milyon 200 bin öğretmenimize mal ediliyor. 75 bin okulumuzdaki tüm güzellikler, bir okulda yaşanan bir olumsuzlukla heder olup gidiyor. Eğitim öğretim süreçlerine sanatı dahil etmemiz gerektiğine dair bir altyapı ile başladık. Okullarımızda öncelikle yöresel sanatsal etkinlikler başta olmak üzere sanat ile eğitimi birlikte değerlendirmek üzere üç tane girişim başlattık. Bunlardan bir tanesi Maarif Orkestrası'dır. Maarif Orkestrası, öncelikle orkestranın kurulduğu ilde ilin yöresel tarihi, kültürel değerlerini yansıtan, yöresel müziğini ve halk müziğini icra etmek üzere kurulmuş bir mekanizmadır. İkincisi Maarif Halk Oyunları Topluluğu'dur. O da bizim için önemli. Çünkü halk oyunları da bizim kültür aktarımımız açısından önemli başlıklardan bir tanesi. Üçüncüsü de Maarif Tiyatro Topluluğu'dur. Bunu da Türkiye'nin her tarafında gönüllü öğretmen arkadaşlarımızın rehberliğinde tiyatro kulüpleri kurmak ve tiyatro ile eğitimi bir arada değerlendirmek üzere bir girişim olarak düşündük. Bunu yaptıktan sonra her yıl bir oyun sergilememizi istedik. Bu oyunlarda da hem profesyonel tiyatro oyuncularımız var hem de bu tiyatro topluluğundan sürece dahil ettiğimiz öğretmen ve öğrenci arkadaşlarımız var' diye konuştu.

'Muhalif siyasi partiler, eğitimde teknoloji kullanımı üzerine yaptığımız yazılımları çöp ve israf diye eleştiriyorlardı'
Muhalif partilerin eğitimdeki yeniliklere kapalı olduğunu ve bu yenilikleri gereksiz yere eleştirdiklerini dile getiren Bakan Tekin, 'Muhalefet tarafından eleştirildiğimiz başlık FATİH Projesi'ydi. Muhalif siyasi partiler, eğitimde teknoloji kullanımı üzerine yaptığımız yazılımları çöp ve israf diye eleştiriyorlardı. Dünyada dijital alanda çok önemli değişiklikler oluyor. Türkiye'nin bir an önce eğitimde dijital altyapıyı kullanabileceği bir mekanizmayı kurması gerekir varsayımından hareket etmiştik. O gün bunu çöp ve gereksiz bir yatırım olarak eleştiren muhalefet, 'Şunun da yapılması gerekir' eleştirisini yapıyor. Biz bu işlere 2011 yılında başladık. 2011 yılında FATİH Projesi ile buna başladık ve 'Okullarımızın hepsinde dijital altyapıyı kurmalıyız' dedik. Çünkü teknoloji çok sık değişiyor ve bu değişikliklerin mutlaka eğitime yansımaları olacak. Okullarımızda internet altyapısı ve derslerimizde etkileşimli tahta bu projenin olmazsa olmazlarındandır' şeklinde konuştu.

'EBA'yı dünyanın en büyük eğitim içerik portallarından bir tanesi olmak üzere kurguladık'
EBA'nın çok geniş kapsamlı bir platform olduğunun altını çizen Bakan Tekin, 'EBA'yı dünyanın en büyük eğitim içerik portallarından bir tanesi olmak üzere kurguladık. EBA da bu anlamda bugün aktif kullanıcı sayısı itibarıyla 6 milyon civarında. Bu Avrupa ülkeleri arasında açık ara en iyi olduğumuz bir konu. Eğitim öğretime dijital altyapının hazırlığı anlamında Türkiye, OECD ülkeleri arasında en iyi noktada. Fakat şimdi geldiğimiz noktada bu altyapı için 2011'den itibaren yaklaşık 9 milyar dolar civarında bir kaynak aktarıldığını da ifade edeyim. Bu çok büyük bir kaynak. 2011 yılından itibaren sürekli zenginleştirmeye çalıştığımız EBA ile ilgili bugün başka bir tablo söz konusudur. O da dünyada yeni olağan hayatın içerisine çok ciddi biçimde giren yapay zeka diye bir gerçek var. Biz de yapay zekayı artık eğitim öğretim süreçlerinin içerisinde hem çocuklarımızın yapay zekadan faydalanabileceği hem de yapay zekadan üretimde bulunabileceği bir altyapıya dönüştürmemiz gerekiyor' ifadelerini kullandı.

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli'ne uygun olarak hazırlandı
Milli Eğitim Bakanlığı tarafından geliştirilen yeni EBA, yapay zeka destekli, kişiselleştirilmiş öğrenme ve veriye dayalı eğitim yönetimi özellikleriyle yeniden yapılandırılıyor. Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli doğrultusunda hazırlanan platformun okul öncesinden ortaöğretime kadar öğrencileri, öğretmenleri, velileri ve eğitim yöneticilerini ortak bir dijital ekosistemde buluşturması hedefleniyor. Yeni EBA ile öğrencilerin bireysel öğrenme ihtiyaçlarına uygun çalışma planları, içerik önerileri ve gelişim raporları sunulması amaçlanıyor. Yapay zeka destekli sistemin öğrencilere açıklamalı yanıtlar ve içerik önerileri sağlaması, öğretmenlere ise ders planı, soru, etkinlik ve çalışma kağıdı hazırlama süreçlerinde destek vermesi öngörülüyor.

Öğrenci gelişimini takip etme süreçlerinin kolaylaştırılması hedeflendi
Söz konusu platformda okul öncesi, ilkokul, ortaokul ve lise öğrencilerinin ihtiyaçlarına göre farklı arayüzler tasarlanırken öğretmenlerin ders planlama, içerik üretme, ölçme-değerlendirme ve öğrenci gelişimini takip etme süreçlerinin kolaylaştırılması hedefleniyor. Yeni EBA; dersler, çalışmalar, sınavlar, kütüphane, kitaplar, canlı ders, projeler, gruplar ve EBA yapay zeka gibi modülleri tek platformda bir araya getiriyor. Böylece öğretmenlerin müfredatla uyumlu içeriklere erişmesi, derslerini planlaması, dijital materyallerden yararlanması ve öğrencilerin öğrenme düzeylerini değerlendirmesi amaçlanıyor. Öğrenme analitiğiyle öğrencilerin akademik gelişimlerinin izlenmesi, velilerin çocuklarının eğitim süreçlerine katılımının artırılması ve eğitim yöneticilerinin veriye dayalı kararlar almasının desteklenmesi de platformun hedefleri arasında yer alıyor.

Motorun arkasında bulunan sıcak gazları yüksek hızla dışarı atan (nozul) bir sistem tasarladıklarını ifade eden Cengiz, tasarımlarının Jet Motor Tasarım Yarışması'ndaki en hafif tasarım olduğuna dikkati çekti.

Cengiz, sistemi mevcut nozullardan farklı olarak yakınsak-ıraksak aksisimetrik yapıda tasarladıklarını belirterek, 'Günümüzde kullanılan nozullar genellikle 0 veya 1 serbestlik derecesine sahip. Bizim tasarladığımız nozul ise 2 serbestlik derecesine sahip. Bu özelliği sayesinde çıkış hızını daha fazla artırabiliyor, böylece sistemin etkisini de artırabiliyoruz.' dedi.

Tasarım sürecinde nozulun ağırlığını ve boyutlarını en aza indirmeye odaklandıklarını dile getiren Cengiz, şunları söyledi:

'Tasarımımız 58,95 kilogramdı. Hem maliyet düşüşü hem zamandan tasarruf sağlıyor, aynı zamanda sistemin daha senkron çalışmasını sağlayabilir. Hedefimiz, ülkemizin yerli bir motoruna nozul sistemi tasarlamaktı. TEKNOFEST bünyesinde bunu gerçekleştirdik. Bu sayede kendi itki ve hızını bağımsız bir şekilde ayarlayabildiğimiz bir nozul geliştirdik. Geliştirdiğimiz bu parçanın, yerli motor projelerinin teknolojik gelişimine katkı sağlayacağını düşünüyorum.'

Tasarımda türbülansları, kanatlara vuran basınçları, sıcaklık değerlerini analiz ettiklerini anlatan Cengiz, 'Burada yapısal analizimizin faydası da bize en hafif tasarımı yapmak oldu. Yarışmada verilen tüm analizlerde başarılı bir şekilde geçti. Bunun sonucunda da TEKNOFEST'te derece aldık.' dedi.

Çocukların ve gençlerin ilgi duydukları alanlarda kendilerini geliştirmelerine imkn sunan MEGA, yeni dönemde de öğrenmeyi deneyimle, üretimle ve sanatla buluşturacak. Farklı yaş gruplarına yönelik hazırlanan atölyeler, katılımcılara yeni beceriler kazanma, ilgi alanlarını keşfetme ve kendilerini geliştirme fırsatı sağlayacak.

Teknolojiden sanata uzanan eğitim programıyla gençlerin hem bugünün becerilerini kazanmaları hem de geleceğe daha donanımlı hazırlanmaları hedefleniyor. 7 Kasım 2026'da başlayacak ve 27 Aralık 2026'ya kadar devam edecek güz dönemi eğitimleri kapsamında dört farklı atölyede eğitim verilecek.

Programda 8-12 yaş grubu için Havacılık ve Uzay Atölyesi, yine 8-12 yaş grubu için E-Spor Atölyesi, 8-15 yaş grubu için Yazılım Atölyesi ve 8-14 yaş grubu için Kara Kalem ve Sanat Atölyesi yer alıyor. Çocukların bilim ve teknolojiye olan ilgilerini artırmayı, dijital becerilerini geliştirmeyi ve sanatsal yönlerini desteklemeyi amaçlayan eğitimler, katılımcılara ilgi alanları doğrultusunda kendilerini geliştirme imknı sunacak.

MEGA'nın 2026 güz dönemi atölyelerine katılmak isteyen çocuklar ve gençler için başvurular 5 Kasım 2026 tarihine kadar devam edecek. Kayıt işlemleri meramgelisim.com adresi üzerinden gerçekleştirilebilecek. Eğitimler ve başvuru süreci hakkında ayrıntılı bilgi almak isteyenler ise 0 332 503 09 69 numaralı telefondan yetkililere ulaşabilecek.

Meram Belediye Başkanı Mustafa Kavuş, Meramlı çocukları ve gençleri MEGA'nın güz dönemi eğitimlerine katılmaya davet etti. Çocukların ve gençlerin yeteneklerini keşfetmeleri, ilgi duydukları alanlarda kendilerini geliştirmeleri ve geleceğe güvenle hazırlanmalarının kendileri için büyük önem taşıdığını kaydeden Başkan Kavuş; 'Meram Belediyesi olarak eğitimi, geleceğimize yapılan en değerli yatırımlardan biri olarak görüyoruz. MEGA ile evlatlarımıza yalnızca yeni bilgiler kazandırmayı değil, onların hayallerini büyütmelerini, üretmelerini ve kendilerine güvenmelerini de amaçlıyoruz. Eğitimcilerimizin emeğini, gençlerimizin heyecanını ve öğrenme azmini desteklemeyi sürdüreceğiz. Meram'ın geleceğini inşa edecek çocuklarımızı ve gençlerimizi bu güzel eğitim fırsatından yararlanmaya davet ediyorum. Onların gelişimi için eğitimin, eğitimcilerin ve gençliğin yanında olmaya devam edeceğiz.'

Merkezin Müdürü Prof. Dr. Kubilay Kurtuluş Baştaş, şeker pancarı arazilerinden elde ettikleri bakterilerin farklı işlevler gösterdiğini söyledi. Bakterilerin topraktaki besin elementlerini bitkinin alabileceği forma dönüştürebildiğini anlatan Baştaş, bitkilerin bu besin elementlerini kolaylıkla kullanabilmesine imkan sağladığını belirtti. Yürütülen çalışmalar kapsamında binlerce bakteri elde edildiğini dile getiren Baştaş, şunları kaydetti: 'Bitkinin gübre alınımını azaltan, gübreyi daha etkili kullanmasını sağlayan bakteriler bulmamız çok işimize yaradı. Mesela azot çok kullanılan bir gübredir. Toprakların kirlenmesini ve tuzluluğunu önleme açısından da düşündüğünüzde öyle bakterilerimiz var ki şu anda elimizdeki bu bakteriler, azot kullanımını yüzde 20-25 oranında azaltmamıza vesile oldu. İlave olarak kuraklık ve su sıkıntısı büyük bir sorun. Su tüketimini bile yüzde 25'e varan oranda azaltabiliyoruz.'

Bilimsel literatürde 'biyolojik ajan' olarak ifade ettikleri faydalı bakterileri bitkilere hizmet edebilir hale getirdiklerini vurgulayan Baştaş, şöyle devam etti: 'Bitki bazen topraktan besin elementlerini alamıyor. Toprağın içerisinde bunlar çok kompleks bir şekilde bulunabiliyor fakat bu bakteriler besin elementlerini topraktaki enzimlerle değiştirerek bitki tarafından alınabilir forma dönüştürüyor. Bitkiye yarayışlı hale getiriyor. Mesela Konya bölgesinde topraklarda demir de var, çinko da var. Bu elementler birleştiği zaman sert bir yapı oluşuyor. Bitki bunu çekip alamıyor. Bitkide hem demir hem çinko noksanlığı görülüyor ancak bakteriler onları ayrıştırıyor.'

Baştaş, deneme çalışmalarını ikna oluncaya kadar ısrarla sürdürdüklerini ve elde edilen başarının yaklaşık 10 yıllık bir çalışmanın sonucu olduğunu vurguladı. Elde ettikleri sonuçları sürekli farklı yıllarda karşılaştırdıklarına dikkati çeken Baştaş, 'Bu başarı bir rastlantı değil. Kesinlikle tam başarı. Birkaç yılda 'oldu tamam' diyebilirdik ama sonra aynı başarıyı elde edemeyebilirdik. 7-8 yıldır sürekli deneniyor. Çalışmayı bırakmadık. Yeni bakteriler izole ediyoruz.' diye konuştu.

Siber Güvenlik Başkanlığı, PHP yazılım altyapısındaki güvenlik açığı tespitinin ardından ilgili kurumlara acil güvenlik bildirimi iletildiğini duyurdu.

21 Ekim akşamı ABD Federal Soruşturma Bürosu (FBI) ve ABD Ulusal Güvenlik Ajansı (NSA), PHP programlama dilinde iki kritik güvenlik açığı tespit edildiğini duyurdu.

Güvenlik açıkları nedeniyle dünya genelinde çok sayıda internet sitesine erişim kısmen veya tamamen askıya alındı.

Güvenlik açıklarının, kötü niyetli kişilerin uzaktan kod çalıştırmasına ve hassas verilere erişmesine yol açabileceği belirtildi.

FBI, sistemlerini hemen güncelleyemeyen kurum ve kişilere internet sitelerini geçici olarak çevrimdışı hale getirmelerini tavsiye etti.

Birçok Avrupa ülkesinde kamu kurumlarının web sitesi geçici olarak çevrimdışı bırakıldı.

'Kamu kurumlarımızın gerekli güvenlik güncellemelerini ivedilikle yapması önemli'

Siber Güvenlik Başkanlığı'nın açıklaması şöyle: 'Dünya genelinde yaygın olarak kullanılan PHP yazılım altyapısında kritik güvenlik açıkları tespit edilmiştir. Başkanlığımız, söz konusu zafiyetlerin oluşturabileceği risklerin erken tespiti ve olası etkilerinin sınırlandırılması amacıyla ulusal ölçekte güvenlik taramalarını başlatmış, ilgili kurum ve kuruluşlara acil güvenlik bildirimlerini iletmiştir. Kamu kurumlarımızın, kritik altyapı işletmecilerimizin ve özel sektör kuruluşlarımızın sistemlerini gözden geçirerek gerekli güvenlik güncellemelerini ivedilikle uygulamaları önem taşımaktadır. Dijital altyapılarımızın güvenliği ve kritik hizmetlerin sürekliliği için ulusal düzeyde koordinasyon ve önleyici güvenlik çalışmalarımız sürmektedir.'

2026 Orionid (Avcı) Meteor Yağmuru, 2 Ekim–7 Kasım tarihleri arasında aktif olacak. En yoğun dönem ise 21 Ekim gecesi ile 22 Ekim sabahı arasında yaşanacak. 2026 yılındaki Orionid gözlemlerinde Ay'ın parlaklığı da dikkate alınması gereken faktörlerden biri olacak. Ay'ın gökyüzünü aydınlatması sönük meteorların görülmesini zorlaştırabileceğinden, Ay'ın batmasından sonraki saatler gözlem için daha uygun koşullar sunacak. Orionidleri izlemek için en uygun zaman aralığının 03.00 ile 06.00 saatleri arasında olması bekleniyor. Radyant noktasının gökyüzünde yükselmesiyle birlikte meteor görülme ihtimali sabaha karşı artarken, 04.00–05.30 saatleri gözlem açısından en elverişli dönem olarak öne çıkıyor.

Orionid Meteor Yağmuru'nu en iyi şekilde izleyebilmek için ışık kirliliğinden uzak bir noktada bulunmak büyük önem taşıyor. Şehir merkezlerinin yoğun yapay ışıkları, meteorların gökyüzündeki parlak izlerini perdeleyebilir ve gözlem kalitesini ciddi ölçüde düşürür. Bu nedenle gökyüzü tutkunlarının mümkün olduğunca sessiz, karanlık ve açık alanları tercih etmesi öneriliyor. Şehir dışındaki kırsal alanlar: Yaylalar, köy yolları, açık ova ve ormanlık bölgeler, meteor yağmurunu net bir şekilde gözlemlemek için en uygun yerler arasındadır. Yüksek rakımlı bölgeler: Havanın temiz, görüş açısının geniş olduğu dağlık bölgeler Orionid Meteor Yağmuru için oldukça idealdir. Özellikle gece saatlerinde ışık kirliliğinin minimum olduğu yüksekliklerde gözlem yapmak daha net sonuç verir.

Sahiller ve deniz kenarları: Işık kaynaklarından uzak, karanlık plajlar da gökyüzü gözlemi için mükemmel seçeneklerdendir. Dalga sesi eşliğinde bu doğa olayını izlemek eşsiz bir deneyim sunar. Milli parklar ve doğa koruma alanları: Bu bölgeler genellikle ışık kirliliğinin en düşük olduğu doğal alanlardır. Geniş görüş açısı ve sakin atmosferiyle Orionid Meteor Yağmuru'nu gözlemlemek için elverişli konumlar sunar.

Türkiye'de en iyi izlenebilecek yerler: Kapadokya, Kaz Dağları, Antalya sahilleri, Karadeniz yaylaları ve Muğla çevresi Orionid Meteor Yağmuru için en çok tercih edilen gözlem noktaları arasında öne çıkıyor. İstanbul'da ise ışık kirliliğinin daha az olduğu Ağva, Şile, Polonezköy ve Silivri gibi bölgeler, bu gökyüzü şölenini izlemek için ideal konumlar olarak dikkat çekiyor.

Orionids olarak kısaltılan Orionids meteor yağmuru , Halley Kuyruklu Yıldızının enkaz bulutundan oluştuğu bilinen en üretken meteor yağmurudur. Orionidler, geliyor gibi göründükleri, radyan olarak adlandırılan nokta Orionlardan oluşur. Orionids, Ekim ayı sonlarında yaklaşık bir hafta süren yıllık bir meteor yağmurudur.

Milliyet

Araştırmacılar, yıldızın çevresindeki gezegen sisteminden geriye kalan kayalık maddelerin yıldızın dış katmanlarına karıştığını belirtiyor.

Bu maddeler arasında bulunan sodyum, yıldızın aşırı yoğun atmosferinde helyum atomlarıyla etkileşime giriyor.

Bu etkileşim, sodyumun soğurduğu ışığın dalga boylarını değiştirerek yıldızın yeşilimsi görünmesine yol açıyor.

Araştırma kapsamında Dünya'ya yaklaşık 65 ışık yılı mesafedeki 151 beyaz cücenin renkleri incelendi.

Bilim insanları, karbon bakımından zengin bazı beyaz cücelerin ise somon pembesi veya mor tonlarda görünebildiğini belirledi.

Beyaz cüceler, yaşamlarının sonuna gelen Güneş benzeri yıldızların geride kalan yoğun çekirdeklerinden oluşuyor.

Çalışma, bu yıldızların renklerinin yalnızca sıcaklıklarına değil, atmosferlerinin kimyasal bileşimine de bağlı olduğunu ortaya koyuyor. Araştırma, RAS Techniques and Instruments dergisinde yayımlandı.

Daha fazla yeşil yıldız bulunabilir

Hollands, bundan sonraki aşamada daha fazla beyaz cücenin spektrum verilerini incelemeyi planlıyor.

Yeni bilimsel araştırmalar ve gözlem programları sayesinde Dünya'dan daha uzaktaki yıldızların da incelenmesi mümkün olacak.

Araştırmacı, şu anda spektrum verileri bulunmayan çok sayıda beyaz cücenin olduğunu, yeni çalışmalarla bu yıldızlara ilişkin verilerin önemli ölçüde artmasının beklendiğini söyledi.

Hollands, incelenebilecek yıldız sayısının on katına çıkabileceğini ve şanslı olmaları halinde yeşil görünen beyaz cüce sayısının bir ya da ikiden 10 veya 20'ye ulaşabileceğini belirtti.

Akıllı telefonlar, bilgisayarlar ve internetin günlük yaşamın önemli bir parçası hline geldiğine dikkat çekilen eğitimde, teknolojinin bilinçli ve dengeli kullanılmasının gerekliliği üzerinde duruldu. Özellikle teknoloji kullanımında kişisel sınırların belirlenmesi, dijital araçlarla geçirilen sürenin kontrol altında tutulması ve teknolojinin çocuklar üzerinde oluşturduğu riskler noktasında ebeveynlere düşen görevler konusunda öneriler paylaşıldı. Eğitim kapsamında, teknoloji kullanımının kontrolsüz hle gelmesiyle ortaya çıkabilecek riskler ve bu risklere karşı alınabilecek önlemler kapsamlı şekilde değerlendirildi. Katılımcılara, teknoloji kullanımının günlük sorumlulukları, sosyal ilişkileri ve aile yaşamını olumsuz etkilememesi için dikkat edilmesi gereken noktalar aktarıldı.
Teknoloji bağımlılığına zemin hazırlayabilecek risk faktörlerinin de ele alındığı seminerde, erken farkındalığın ve bilinçli davranış geliştirmenin önemi vurgulandı. Teknoloji kullanımını belirli sınırlar içerisinde tutmak, günlük yaşamda farklı sosyal ve fiziksel aktivitelere zaman ayırmak ve sağlıklı alışkanlıklar geliştirmek gibi konularda bilgilendirme yapıldı.

Teknoloji bağımlılığının yalnızca bireyi değil, aile ilişkilerini ve toplumsal yaşamı da etkileyebildiğine dikkat çekilen eğitimde, katılımcıların teknoloji bağımlılığı konusunda bilinçlenmesi ve gençlerin teknoloji kullanımı noktasında karşılaşılabileceği risklere karşı daha duyarlı hle gelmesi için aile büyüklerinin dikkat etmesi gereken hususlar hakkında uyarılarda bulunuldu. Karatay Belediyesi ile Karatay Sosyal Hizmet Merkezi Müdürlüğü iş birliğinde düzenlenen eğitim ile teknoloji bağımlılığının farklı türlerine ilişkin bilgi düzeyinin artırılması, risk faktörleri konusunda farkındalık oluşturulması ve bireylerin sağlıklı yaşam alışkanlıkları geliştirmelerinin desteklenmesi hedefleniyor. Program kapsamında, teknolojik bağımlılıkların birey, aile ve toplum üzerindeki etkilerine dikkat çekilmesi ve vatandaşların bu konuda bilinçlendirilmesi amaçlanıyor.

Karatay Belediye Başkanı Hasan Kılca, teknoloji bağımlılığıyla mücadelenin toplumsal farkındalık, bilinçlendirme ve kurumlar arası iş birliğiyle desteklenmesi gerektiğini belirterek, 'Günümüzde teknolojiden doğru ve bilinçli şekilde yararlanmak yaşamımızı kolaylaştırırken, kontrolsüz kullanım çeşitli sorunları da beraberinde getirebiliyor. Bu nedenle özellikle teknoloji kullanımı konusunda bilinçli davranmak, sağlıklı alışkanlıklar geliştirmek ve bağımlılığa dönüşebilecek riskleri erken dönemde fark etmek büyük önem taşıyor. Karatay Belediyesi olarak vatandaşlarımızın sosyal, kültürel ve kişisel gelişimlerine katkı sunan çalışmaları önemsiyoruz. Düzenlenen bu eğitimlerin, teknoloji bağımlılığı konusunda toplumsal farkındalığın artırılmasına katkı sunmasını temenni ediyorum. Amacımız, her yaştan vatandaşımızın bilinçlenmesini desteklemek, sağlıklı yaşam alışkanlıklarının yaygınlaşmasına katkı sağlamak ve teknoloji bağımlılığıyla mücadelede ortak sorumluluk anlayışını güçlendirmektir. Bu anlamlı çalışmada emeği geçenlere ve eğitime katılan vatandaşlarımıza teşekkür ediyorum.' dedi.

WhatsApp, Android için yeniden tasarladığı alt gezinme çubuğu üzerindeki çalışmalarını sürdürüyor. Daha önce yüzen bir tasarım ve daha sade simgeler üzerinde değişiklikler yapan şirket, şimdi de seçili sekmenin nasıl gösterileceğini yeniden ele aldı. Android için yayımlanan WhatsApp beta 2.26.41.7 sürümünde tespit edilen yeni tasarımda, aktif sekmeyi gösteren hap şeklindeki gösterge yerini dairesel bir göstergeye bırakıyor.

Mevcut tasarımda seçili sekmenin arkasında yatay şekilde uzanan, yuvarlatılmış köşeli bir gösterge bulunuyor. Yeni tasarımda ise bu alan daha büyük ve belirgin bir daire şeklinde gösterilecek. Yeni göstergenin simgenin altındaki alanı daha fazla kaplamasına rağmen, dairesel yapının daha sade ve simetrik bir görünüm sunması hedefleniyor. WhatsApp'ın yapacağı yeniliğin henüz ne zaman kullanıcılar için yayınlanacağı ise belli değil.

GZT

Downdetector platformu tarafından aktarılan bilgilere göre WhatsApp'ta dünya genelinde erişim sorunu yaşanıyor. Saat 20.03 civarında başlayan erişim sorunları nedeniyle kullanıcıların yüzde 65'inin mesajlaşmada problem yaşadığı belirtildi. Yüzde 28 kullanıcı ise uygulama bağlantısında problem yaşarken yüzde 4 kullanıcının ise bildirimlerde sorunla karşı karşıya kaldığı aktarıldı.

WhatsApp'ta yaşanan erişim sorunlarının teknik bir arızadan kaynaklandığı tahmin ediliyor. Dünya genelinde yaşanan erişim sorunu probleminin kısa süre içerisinde yetkililer tarafından çözülmesi bekleniyor. WhatsApp yetkilileri tarafından konuyla ilgili resmi bir açıklama yapılırsa haberimizi güncelleyeceğiz.

Downdetector tarafından paylaşılan 24 saatlik WhatsApp hata raporu ise şöyle:

Diamondiyne, atomlarının diziliş şekliyle ayırt edilen bir element formu olan bir karbon allotropu olarak biliniyor. Elmas ve grafit bunun bilinen örnekleri arasında yer alıyor.

Araştırmacılar diamondiyne oluşturmak için karbon atomlarını üçlü bağlarla birleştirdi. Malzeme, her üç boyutta da köşeden köşeye bağlanan, dört üçgen yüzlü şekiller olan bir dörtyüzlüler ağına kristalleşiyor.

Araştırma ekibine liderlik eden Göteborg Üniversitesi fiziksel kimya profesörü Karl Börjesson, yapının dörtyüzlüler arasında boşluklar yarattığını belirterek, 'Karbon allotropu bu nedenle gözenekli bir elmasla karşılaştırılabilir. Ancak elmasların aksine diamondiyne, karbon atomlarının birbirine bağlanması için yüksek basınca ihtiyaç duymaz' dedi.

Kristal desenleri küçük alanlarda doğrulandı
Stockholm Üniversitesindeki elektron mikroskobu, sadece film yüzeyindeki yamalar halinde de olsa kristal yapısını doğruladı. Oluşum sırasında birçok şeyin ters gidebileceği ve karbon atomlarının diamondiyne halinde birleşmesini engelleyebileceği belirtildi.

Börjesson, en azından her bir kenarı 10 nanometre olan bir hacimde tekrarlayan diamondiyne desenleri üretmeyi başardıklarını ve desenlerin görüntülerinin teorik modellerle iyi uyuştuğunu dile getirdi.

Metal iyonları olmayan karbon çerçeveleri
Keşif, ekibin karbon tabanlı moleküllerin metal iyonları olmadan birbirine bağlandığı gözenekli malzemeler yaratmaya yönelik uzun süreli çabalarından ortaya çıktı. Kovalent organik çerçeveler olarak adlandırılan bu malzemeler, karbon tabanlı molekülleri metal iyonlarıyla birleştiren ve geliştirilmesiyle 2025 Nobel Kimya Ödülü'nü kazandıran metal-organik çerçevelerden ayrılıyor.

Bir meslektaşı Börjesson'a, teorik kimyacıların yaratılması mümkün olması gereken karbon allotroplarının neredeyse sonsuz bir listesini derlediği bir internet sitesinden bahsetti. Diamondiyne'in dörtyüzlü yapısı, ekibin onu yapmayı başarmasından on yıllar önce teorik olarak tanımlanmıştı.

Börjesson, bunu başarmanın inanılmaz derecede uzun zaman aldığını ancak sonunda başardıkları için çok memnun olduğunu ifade etti.

Uzun yıllar boyunca bilinen karbon allotropları elmas, grafit ve yapay olarak üretilen üç form olan fullerenler, karbon nanotüpler ve grafen ile sınırlı kalmıştı. Fullerenlerin ve grafenin geliştirilmesi, büyük ölçüde bu malzemelerin var olabileceği fikrinin başlı başına yeni olması nedeniyle Nobel Ödülleri ile onurlandırılmıştı. Araştırmacıların son yıllarda birçok ek allotrop yarattığı belirtilirken, diamondiyne bu yeni grubun üç boyutlu yapıya sahip ilk örneği olarak öne çıkıyor.

Börjesson, şimdi diamondiyne'in özelliklerini ve nasıl kullanılabileceğini araştıracaklarını söyledi. Bilim insanı, gözenekli yapının heyecan verici bir yönünün, birkaç diamondiyne yapısının potansiyel olarak birbirinin boşluklarından iç içe geçebilmesi olduğunu aktardı.

KAYNAK ScitechDaily

Projeye ilişkin paylaşılan bilgilere göre HABAŞ, ilk etapta iki ayrı binek otomobille otomotiv pazarına adım atmayı hedefliyor. Bu modellerden birinin sedan, diğerinin ise crossover sınıfında olması planlanıyor. Böylece farklı kullanım alışkanlıklarına ve beklentilere hitap edebilecek bir ürün gamının oluşturulması amaçlanıyor. Motor seçenekleri konusunda da birden fazla alternatif üzerinde duruluyor. Benzinli motorların yanı sıra hibrit ve şarj edilebilir hibrit sistemlerin değerlendirilmesi, projenin öne çıkan ayrıntıları arasında bulunuyor. Bununla birlikte hangi motor seçeneğinin hangi modelde kullanılacağına ve araçların teknik verilerine ilişkin kesin bilgilerin açıklanması bekleniyor.

HABAŞ'ın otomobil projesinde merak uyandıran başlıklardan biri de tasarım süreci. Çalışmalarda görev alan Frank Stephenson; BMW, Ferrari ve McLaren gibi önemli otomotiv markalarıyla bağlantılı tasarım çalışmalarıyla tanınıyor. Deneyimli tasarımcının projede yer alması, henüz ayrıntıları kamuoyuna açıklanmayan modellerin dış görünümüne yönelik beklentileri artırıyor. Stephenson'ın internet sitesinde de adı açıklanmayan Türk otomotiv üreticisi için marka kimliği ve tasarım dili üzerine yürütülen çalışmalara ilişkin bilgilere yer veriliyor. Bu gelişme, HABAŞ'ın yalnızca araç üretmeyi değil, kendine özgü bir marka kimliği oluşturmayı da hedeflediğine işaret ediyor.

HABAŞ'ın binek otomobil yatırımı için belirlediği önemli merkezlerden biri, Honda'nın Gebze'de daha önce faaliyet gösterdiği üretim tesisi. Fabrikanın yeniden otomotiv üretimine hazırlanmasıyla birlikte Türkiye'de yeni bir binek otomobil markasının üretim altyapısının oluşturulması hedefleniyor. Şirketin ticari ve binek araç üretimini kapsayan otomotiv yatırımlarının toplam büyüklüğünün yaklaşık 1 milyar euro olması öngörülüyor. Gebze'deki tesis için açıklanan hedefler arasında yıllık 75 bin araçlık üretim kapasitesine ulaşılması da bulunuyor.

HABAŞ'ın otomotiv alanındaki planlarının ilk iki binek modelle sınırlı kalmayabileceği belirtiliyor. Projenin sonraki aşamalarında SUV ve hafif ticari araçların da ürün ailesine eklenmesi gündeme gelebilir. Böyle bir genişleme, markanın farklı araç sınıflarında da yer almasının önünü açabilir. Şimdilik otomobil tutkunlarının yanıtını beklediği soruların başında araçların son tasarımları, motor performansları, donanım seçenekleri ve fiyatları geliyor. Yıl sonunda yapılması beklenen tanıtımın ardından üretim takvimi ve satış sürecine ilişkin ayrıntıların da netleşmesi bekleniyor. HABAŞ'ın yeni modellerinin Türkiye otomotiv pazarında nasıl bir konum edineceği ise açıklanacak teknik özellikler ve satış planıyla daha belirginleşecek.

Etkinliğin ikinci gününde üniversitelerin bilim iletişimindeki dönüştürücü rolü, sağlık iletişiminde güven inşası ve genç kuşakların merakını tetikleyen yeni nesil yaklaşımlar masaya yatırılacak. Türkiye'nin popüler bilim hafızasını oluşturan TÜBİTAK Bilim ve Teknik dergisinin 60 yıllık yayıncılık yolculuğunun paylaşılacağı programda, medyanın bilimsel bilgiyi toplumsallaştırma sorumluluğu 'Medyada Bilim: Haber, Ekran, Belgesel' oturumunda gazeteciler ve medya temsilcileriyle birlikte tartışılacak.
Bilim iletişiminin sahadaki önemli temsilcilerinden olan bilim merkezleri de zirvenin odağında yer alacak. GUHEM, Konya Bilim Merkezi, Kocaeli Bilim Merkezi ve Gaziantep Müzeyyen Erkul Bilim Merkezi temsilcileri, sahada edindikleri tecrübeleri aktarırken, bilim ve toplum destek programlarından yararlanan araştırmacılar da başarı hikayelerini paylaşacak.

Türkiye'de bilim kültürünün yaygınlaştırılması ve sürdürülebilir iş birliklerinin tesis edilmesi amacıyla geleneksel hale getirilmesi hedeflenen organizasyon, 15 Ekim Perşembe günü düzenlenecek Kapanış ve Ödül Töreni ile noktalanacak. Törende; popüler bilim yayıncılığından bilim merkezlerine, dijital içerik üretiminden bilim ve toplum projelerine kadar ekosisteme değer katan başarılı kişi ve kurumlar ödüllendirilecek.
Programı incelemek ve ücretsiz kayıt olmak isteyen vatandaşlar https://bilimgenc.tubitak.gov.tr/bilim-iletisimi-zirvesi internet adresi üzerinden detaylara ulaşabilecek.

Trendyol ve Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) iş birliğiyle yürütülen Yarının Köyleri Projesi, Türkiye'nin farklı bölgelerinde yaygınlaşmaya devam ediyor. Adana Kürkçüler, İzmir Ulamış, Diyarbakır Bağıvar, Sakarya Taraklı ve Denizli İnceler'in ardından projenin altıncı Dijital Merkezi Konya'nın Karatay ilçesine bağlı Yarma Mahallesi'nde hayata geçirildi. Hatay'ın Kırıkhan ilçesine bağlı Soğuksu'da Dijital Merkezin kurulum çalışmaları sürerken, proje kapsamındaki eğitim ve faaliyetler devam ediyor. Yarma Dijital Merkezi'nin resmi açılışı Konya Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Ahmet Murat Koru, UNDP Türkiye Mukim Temsilcisi Monica Merino, Trendyol Grubu Başkan Yardımcısı Sinan Cem Şahin, KTO Karatay Üniversitesi Rektör Vekili Prof. Dr. Atilla Özütok, Karatay Belediye Başkanı Hasan Kılca, Ticaret Bakanlığı İç Ticaret Genel Müdürlüğü Elektronik Ticaret Daire Başkanı Hüseyin Ücer'in katılımıyla gerçekleştirildi. Açılış konuşmalarının ardından katılımcılar merkezi gezerek düzenlenecek eğitim ve çalışmalar hakkında bilgi aldı.

Yarının Köyleri Projesi ile teknoloji olanaklarının kırsala ulaştırılması, üretimin güçlendirilmesi, yerel değerlerin korunması ve kırsal kalkınmanın dijital araçlarla desteklenmesi hedefleniyor. Proje kapsamında açılan Dijital Merkezlerde üretici ve girişimcilere ürün geliştirme, markalaşma, dijital pazarlama, e-ticaret ve e-ihracat gibi alanlarda destek sağlanırken, çocuklar ve gençler dijital okuryazarlık, yapay zek, kodlama ve robotik gibi alanlarda eğitimlerle buluşuyor. Proje kapsamında Yarma Dijital Merkezi'nde gerçekleştirilecek faaliyetler projenin yerel ortakları olan Konya Büyükşehir Belediyesi, KTO Karatay Üniversitesi, Karatay Belediyesi ve Konya Ticaret Odası iş birliği ile uygulanacak.

Konya Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Ahmet Murat Koru, 'Yarının Köyleri Projesi'nin altıncı durağında Konya olarak 'Yarma Dijital Merkezi'ne ev sahipliği yapmaktan büyük gurur duyuyoruz. Trendyol ve Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı iş birliğinde; Büyükşehir Belediyemizin öncülüğünde, Karatay Belediyemiz, Konya Ticaret Odamız ve KTO Karatay Üniversitemizin katkılarıyla hizmete açtığımız merkezimiz, kırsal kalkınmayı teknolojiyle buluşturan önemli bir adım niteliğinde. Hedefimiz; gençlerimizin doğduğu yerde geleceğini kurması, kadınlarımızın emeğinin dijital pazarlarda değer bulması ve çiftçilerimizin teknolojinin imknlarından yararlanarak daha verimli üretim yapmasıdır. E-ticaretten akıllı tarıma, girişimcilikten teknoloji eğitimlerine kadar geniş bir alanda hizmet verecek Yarma Dijital Merkezi sayesinde şehrimizin güçlü üretim kültürünü ve yerel değerlerini Türkiye'ye ve dünyaya daha güçlü şekilde tanıtacağız. Konya Büyükşehir Belediyesi olarak kırsaldaki üreticilerimizin ve gençlerimizin yanında olmaya, teknoloji odaklı kalkınma anlayışımızı güçlendirmeye devam edeceğiz' dedi. UNDP Türkiye Mukim Temsilcisi Monica Merino şöyle konuştu: 'Bugün, Trendyol ile iş birliğimizde bir başka önemli dönüm noktasına daha ulaşıyoruz. Yarının Köyleri girişimimiz kapsamında dijital becerileri, teknolojiyi ve ekonomik fırsatları kırsalda yaşayanlara daha da yaklaştırıyoruz. Trendyol ve yerel ortaklarımızla birlikte, yerel üreticilerin üretim, markalaşma ve pazarlama süreçlerinde dijital araçları kullanarak daha geniş pazarlara erişimlerini desteklemeyi hedefliyoruz. Yarının Köyleri kapsamında Adana, İzmir, Sakarya, Diyarbakır ve Denizli'de dijital merkezler kurduk. Bu girişim Türkiye genelinde genişlemeye devam ederken, Konya'nın da bu ağa katılmasından büyük memnuniyet duyuyoruz. Yarma Dijital Merkezi bir dijital merkezden çok daha fazlasını ifade ediyor. Yerel potansiyeli dijital ekonomiyle buluşturarak, kırsalda yaşayanların kendi geleceklerini aktif olarak şekillendirmelerine katkı sağlıyor.'

Trendyol Grubu Başkan Yardımcısı Sinan Cem Şahin, açılışta yaptığı konuşmada şunları söyledi: 'Teknolojinin ve e-ticaretin sunduğu imkanların yalnızca büyük şehirlerle sınırlı kalmaması gerektiği inancıyla Yarının Köyleri projesini hayata geçirdik. Bugün altıncı Dijital Merkezimizi Konya Yarma'da açarken, bu vizyonu Türkiye'nin farklı bölgelerine taşımanın mutluluğunu yaşıyoruz. Çalışmalarımızı bulunduğu bölgenin ihtiyaçları ve yerel değerleri doğrultusunda şekillendiriyoruz. Bu yıl ayrıca, Yarının Köyleri faaliyetlerini, dijital merkezlerin bulunduğu şehirlerin dışına da taşıyarak etkimizi artırmayı hedefliyoruz. Yarma'da da üreticilerimizin ürünlerini geliştirmelerine ve yeni pazarlara ulaşmalarına, çocukların ve gençlerin teknolojiyle daha güçlü bağ kurmasına katkı sağlamayı hedefliyoruz. Bugüne kadar Yarının Köyleri kapsamında yaklaşık 10 binden fazla kişiye ulaştık. Şimdi Konya'dan da üreticilerimizin, girişimcilerimizin ve gençlerimizin yeni başarı hikyelerinin çıkmasını istiyoruz. Bu merkezin hayata geçmesinde bizimle birlikte çalışan UNDP'ye ve tüm yerel paydaşlarımıza teşekkür ediyorum.' KTO Karatay Üniversitesi Rektör Vekili Prof. Dr. Atilla Özütok, 'Akademik bilgi ile yerel deneyimin buluşmasının, Yarma'nın sahip olduğu potansiyelin daha görünür hle gelmesine ve yeni fırsatların ortaya çıkmasına zemin hazırlayacağına inanıyoruz. Yarma; güçlü üretim kültürü, köklü yerel değerleri, girişimci insan kaynağı ve sahip olduğu potansiyelle önemli bir birikime sahip. Şimdi bu birikimi teknolojiyle destekleyerek geleceğe taşımak, yerel değerleri daha geniş kitlelerle buluşturmak ve yeni nesillerin dijital dünyanın sunduğu fırsatlardan daha güçlü şekilde yararlanmasını sağlamak için önemli bir adım atıyoruz. Yarma Dijital Merkezi'nin öğrenmenin, üretmenin, paylaşmanın ve birlikte geliştirmenin merkezi olacağına inancımız tamdır' dedi. Karatay Belediye Başkanı Hasan Kılca, 'Karatay Belediyesi olarak biz de bu projeye güçlü bir yerel sahiplenmeyle katkı sunma gayretiyle hareket ederek, geçmişte belde belediyesi binası olarak hizmet veren bu yapıyı bugün öğrencilerimizin, çiftçilerimizin, girişimcilerimizin ve kooperatiflerimizin kullanacağı bir dijital merkeze dönüştürdük. Buradaki amacımız yalnızca bir ürün ortaya çıkarmak değil; emeği değere, yerel üretimi markaya, markayı da sürdürülebilir bir ekonomik katkıya dönüştürmektir' dedi.

Konya Yarma Dijital Merkezi'nde yürütülecek çalışmalar, bölgedeki kamu kurumları, yerel yönetimler, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları, akademi ve kooperatiflerin katılımıyla gerçekleştirilen çalışmalar doğrultusunda şekillendirildi. Projenin yerel paydaşları arasında Konya Büyükşehir Belediyesi, Karatay Belediyesi, Konya Ticaret Odası ve Karatay Üniversitesi yer alıyor. Merkezde üretici, girişimci ve kooperatiflerin katma değerli ürün geliştirme, markalaşma ve dijital araçlardan yararlanma kapasitelerinin güçlendirilmesi hedefleniyor. Bunun yanı sıra çocuklar, gençler ve bölge halkına yönelik dijital kapasite geliştirme eğitimleri düzenlenecek. Konya'nın yerel ürünleri, zanaatları ve kültürel değerleri de merkezin çalışmalarında bölgedeki paydaşlarla oluşturulan yol haritası doğrultusunda ele alınacak. 2022 yılında başlayan proje, teknoloji ve dijitalleşmenin sunduğu fırsatları kırsala taşıyarak yerel kalkınmayı desteklemeyi amaçlıyor. Proje kapsamında bugüne kadar 10 binden fazla kişiye ulaşıldı. Yarının Köyleri Butiği'nde bugün 29 üreticinin 500'den fazla ürünü tüketicilerle buluşuyor. Eğitimlerini tamamlayan yeni üreticilerin ve kooperatiflerin katılımıyla bu ağın daha da büyümeye devam edeceği belirtiliyor.

Kacır, konuşmasında şu ifadelere yer verdi:
'Geride bıraktığımız beş gün boyunca, küresel uzay ekosisteminin hemen hemen tüm bileşenlerini Antalya'da buluşturan son derece kapsamlı bir programa tanıklık ettik. Uzay ajansları ve bilim insanları, mühendisler ve astronotlar, önde gelen teknoloji şirketleri ve girişimler, yatırımcılar, öğrenciler ve genç profesyoneller aynı çatı altında bir araya geldi. Bilimsel araştırmalardan uzayın keşfine, uydu ve fırlatma teknolojilerinden insanlı uzay uçuşlarına ve yer gözlemine kadar geniş bir yelpazede konuları ele aldık. Ayrıca uzay ekonomisini, sürdürülebilirliği ve uluslararası iş birliğinin giderek artan önemini değerlendirdik. Bununla birlikte, uzayın önümüzdeki yıllarda insanlığın ekonomik, bilimsel ve teknolojik geleceğinin şekillenmesinde oynayacağı rolü ele aldık.'

Kongreye ev sahipliği yapma sorumluluğunu üstlendiklerinde hedeflerinin son derecek açık olduğunu ifade eden Kacır, 'Son derece açıktı. Bilim insanlarının yeni araştırma ortaklıkları kurmasını istedik. Teknoloji şirketlerimizin yeni müşterilerle buluşmasını ve yeni tedarik zincirlerine dhil olmasını istedik. Girişimlerimizin yatırımcılarla doğrudan temas kurmasını, uzay ajanslarımızın ise yeni ortak görev imknlarını değerlendirmesini istedik. Gençlerimizin dünyanın önde gelen bilim insanları, mühendisleri ve astronotlarıyla aynı ortamı paylaşarak geleceğe yönelik hedeflerini daha da ileri taşımalarını arzuladık' diye konuştu.

Bakan Kacır, kongrenin temasını 'Dünyanın Daha Fazla Uzaya İhtiyacı Var' olarak belirlerken yalnızca yeni ufukların keşfedilmesini öngörmediklerini kaydederek, 'Bilimsel iş birliği, teknolojik yenilikler, yeni ortaklıklar ve gelecek nesiller için daha fazla fırsatla şekillenen bir gelecek tasavvur ettik. Bugün uzay teknolojileri, yeryüzündeki yaşamın ayrılmaz bir parçası hline gelmektedir. Bu teknolojilerin etkisi, uydu teknolojilerinden yer gözlemine, haberleşmeden navigasyona kadar pek çok alanda giderek daha belirgin biçimde hissedilmektedir. Uzay için geliştirilen teknolojiler, diğer pek çok alanda da yeni kabiliyetler ve ekonomik katma değer oluşturmaktadır. Bu nedenle, dünyamızın daha fazla uzaya ihtiyaç duyduğu kadar, daha fazla uluslararası iş birliğine, daha kapsamlı bilgi paylaşımına ve daha güçlü ortaklıklara da ihtiyaç duyduğuna inanıyoruz. Uzayın sunduğu bilimsel ve teknolojik fırsatları tüm insanlığın yararına dönüştürebilmemiz için bunlar vazgeçilmezdir. Dünyanın farklı bölgelerinde çatışmaların, jeopolitik gerilimlerin ve ayrışmaların derinleştiği bir dönemden geçiyoruz' dedi.

'Bu ortamda uzayı son derece kıymetli bir alan olarak görüyoruz' diyerek sözlerini sürdüren Kacır, 'Zira uzay, farklı ülkelerden bilim insanlarının, mühendislerin, girişimcilerin ve karar alıcıların ortak bilimsel hedefler etrafında bir araya gelebildiği ve insanlığın iş birliği kapasitesini güçlendirebildiği bir alan olma özelliğini korumaktadır. Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde Türkiye, uzay bilimleri ve teknolojilerinde öncü ülkelerden biri olma yolunda iddialı bir vizyon ortaya koymuştur. Millî Uzay Programımız doğrultusunda bilimsel kabiliyetlerimize yatırım yapıyor, yerli ve millî teknolojiler geliştiriyor ve uluslararası ortaklıklarımızı genişletiyoruz. Uzay alanında kaydettiğimiz ilerlemeyi yalnızca ulusal bir başarı olarak değil, aynı zamanda insanlığın bilgiye, keşfe ve refaha yönelik ortak arayışına katkıda bulunma fırsatı olarak görüyoruz' ifadelerine yer verdi.

Kongre sırasında kurulan temasların ve ortaklıkların, önümüzdeki dönemde bu yaklaşımın yeni ve somut örneklerine zemin hazırlayacağına yürekten inandığını dile getiren Bakan Kacır,
'En az bunun kadar önemli bir diğer husus da bu kongrenin gelecek nesillere verdiği ilhamdır. Binlerce genç, önde gelen bilim insanları, mühendisler ve astronotlarla tanışma, yeni teknolojileri keşfetme ve uzay alanında kendilerini bekleyen geleceğin imknlarını değerlendirme fırsatı buldu. Antalya'dan edindikleri deneyimlerle ayrılan bu gençler, bilim ve teknoloji alanlarında kariyer yapmaya, yeni fikirler geliştirmeye ve belki de bir gün insanlığı daha ileriye taşıyacak uzay görevlerine öncülük etmeye teşvik edileceklerdir. Uzay bilimleri ve teknolojilerinde kalıcı başarı elde etmek, yalnızca gelişmiş altyapılar inşa etmekten veya güçlü roketler, uydular ve uzay araçları geliştirmekten ibaret değildir. Bu hafta Antalya'da tanıklık ettiğimiz bilimsel dinamizm, bu hedefe olan inancımızı daha da pekiştirmiştir. Genç araştırmacılarımızın sunduğu çalışmalar ve öğrencilerimizin uzay faaliyetlerine gösterdiği yoğun ilgi de bu inancımızı güçlendirmiştir. Bu hafta burada bilim insanları ve astronotlarla bir araya gelen gençler arasından geleceğin uzay araçlarını tasarlayan mühendisler çıkacaktır. İnsanlığın evrene ilişkin bilgi birikimine yeni katkılar sunan bilim insanları yetişecektir. Fikirleriyle küresel uzay ekonomisinin yönünü şekillendiren teknoloji girişimcileri yetişecektir' dedi.

Bakan Kacır, uzayda iş birliği ve ortalık temennisinde bulunarak, 'Antalya'da beş gün süren yoğun çalışmaların ardından bu akşam Aspendos'ta bir araya gelirken kongremizin başarılı bir organizasyondan çok daha fazlasını geride bırakmasını temenni ediyorum. Kongremizin kalıcı dostluklara, bilimsel ortaklıklara, yeni teknoloji projelerine ve önümüzdeki yıllarda birlikte gerçekleştireceğimiz ortak uzay görevlerine vesile olmasını diliyorum. 77. Uluslararası Uzay Kongresi'nin Türkiye'ye kazandırılmasına sundukları katkılardan dolayı Uluslararası Uzay Federasyonuna, Türkiye Uzay Ajansına ve SAHA İstanbul'a en içten şükranlarımı sunuyorum. Ayrıca dünyanın dört bir yanından Antalya'ya gelerek bizlerle buluşan tüm kurumlara, şirketlere, bilim insanlarına, astronotlara, girişimcilere ve gençlere teşekkür ediyorum. Katılımınız, bilgi birikiminiz ve deneyimleriniz bu Kongreye büyük değer katmıştır. Bu akşamın hepimiz için güzel ve unutulmaz bir anı olarak kalmasını diliyorum. Daha da önemlisi, bu akşamın yeni ortaklıkların ve yeni iş birliği biçimlerinin başlangıcı olmasını temenni ediyorum. Bu ortaklıkların, bilim ve teknolojideki ortak yolculuğumuzun yeni dönemini şekillendirmesini diliyorum' diye konuştu.

IAC 2026'nın kapanış seremonisinde Türkiye bayrağı, 2027 yılında kongreye ev sahipliği yapacak Polonya'ya devredildi. Kongrenin son gününde düzenlenen Halk Günü programına ise yaklaşık 12 bin kişi katıldı.

Türkiye'nin savunma sanayii devi ASELSAN'ın, mobilite ve yüksek hassasiyeti bir araya getiren yeni ürünü GÖKALP, araca entegre olarak görev yapıyor. Sistem, düşük maliyetle yüksek etkinlik sunarak, İHA (İnsansız Hava Aracı) tehditlerine karşı kapsamlı bir 'önleme kalkanı' oluşturuyor.

Hedefi otonom tespit ediyor ve etkisiz hale getiriyor
GÖKALP, üzerindeki gelişmiş radar ve elektro-optik sensörler sayesinde düşman İHA'larını tespit ederek komuta kontrol yazılımı üzerinden hedefe kilitleniyor. Tehdit algılandığında sistem, bünyesinde bulunan 'Avcı Dronlar'ı (Interceptor) devreye alıyor.

Tam otonom uçuş kabiliyetine sahip Avcı Dronlar, tespit edilen düşman İHA'sını havada takip ederek kinetik yöntemle (fiziksel müdahale) kısa sürede etkisiz hale getiriyor.

Tam mobilite, yüksek hız
Kullanıcı dostu arayüzü ve araca monteli yapısı sayesinde, zorlu arazi koşullarında dahi hızlı bir şekilde mevzi değiştirebilen GÖKALP, mobil birliklerin korunmasında stratejik bir güç çarpanı olarak öne çıkıyor. Geleneksel savunma sistemlerine göre 'maliyet etkin' bir çözüm sunan sistem, modern dron tehditlerine karşı Türkiye'nin özgün ve yerli çözümlerle verdiği karşılığın en güncel örneklerinden biri oldu.

Sisteminin teknik özellikleri
Kritik tesislerin ve üs bölgelerinin korunması için optimize edilen GÖKALP, AESA radar ve ileri seviye elektro-optik sensörlerin tam entegrasyonuyla uçtan uca algılama, tanımlama, takip ve imha prensibiyle çalışıyor. Yapay zeka destekli tehdit imha algoritmaları sayesinde 360 derece etkinlik sağlayan sistem, geniş ölçekli operasyonlarda sürdürülebilir bir savunma çözümü sunuyor. Veri bağı yer donanımı ile önleyicinin hedefe kadar ara safha güdümünü gerçekleştiren GÖKALP, Dost-Düşman Tanıma Sistemi (IFF) ve sistemler arası güvenli iletişim özellikleri ile donatılmış durumda.

Sistem, 4x4 araç veya çekili platform üzerinde görev yapabilen esnek bir mimariye sahip olmasıyla dikkat çekiyor. Takım halinde veya tek başına kullanılabilen bu yapı, farklı tipte avcı dronların entegrasyonuna olanak tanıyan modüler bir tasarımla geliştirildi. Her türlü hava koşulunda görev icra edebilen GÖKALP, ani çıkan hedeflere karşı hızlı reaksiyon gösterme yeteneğinin yanı sıra üst komuta kontrol unsurları ile tam koordinasyon içinde çalışma kapasitesine sahip. Geleneksel savunma sistemlerine göre düşük maliyetli ve yüksek vuruş hassasiyetine odaklanan GÖKALP, modern dron tehditlerine karşı Türkiye'nin özgün ve yerli çözümlerle verdiği karşılığın en güncel örneklerinden biri olarak öne çıkıyor.

TRT Haber

Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar, test anlarına ilişkin görüntüleri sosyal medya hesabından paylaşarak gelişmeyi duyurdu. Bayraktar, paylaşımında 'MORFOZ Güdüm Kiti Atış Testi. Tam İsabet.' ifadelerini kullandı.

AKINCI HAVALANDI, MORFOZ HEDEFİ TAM İSABETLE VURDU

Paylaşılan görüntülerde, mühimmat yüklü AKINCI TİHA'nın pistten havalanarak görev irtifasına ulaştığı görülüyor. Ardından gerçekleştirilen atışta MORFOZ Güdüm Kiti ile bırakılan mühimmat, belirlenen hedefi yüksek hassasiyetle vurarak etkisiz hale getiriyor.

Yer istasyonundan verilen ateşleme komutuyla başlayan testin başarıyla sonuçlanması, geliştirilen sistemin performansını ortaya koydu.

BAYKAR VE ASELSAN İŞ BİRLİĞİ DİKKAT ÇEKTİ

AKINCI'nın MORFOZ Güdüm Kiti ile gerçekleştirdiği başarılı atış, Türkiye'nin savunma sanayisinde yerli ve millî sistemlere yönelik çalışmalarını bir kez daha gündeme taşıdı. Baykar ve ASELSAN iş birliğiyle yürütülen çalışmalar, insansız hava araçları ile mühimmat teknolojilerinin birlikte kullanımındaki gelişimi gözler önüne serdi.

Başarıyla tamamlanan test, Türkiye'nin savunma teknolojilerinde geliştirdiği çözümler açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirildi.

Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da gerçekleştirilen dünyanın en büyük uzay zirvesi 77. Uluslararası Uzay Kongresi (IAC 2026), 9 Ekim Cuma günü düzenlenecek 'Halk Günü' kapsamında önemli bir panele ev sahipliği yapacak.

Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ile BAYKAR Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar, Anadolu Ajansı Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdürü Serdar Karagöz'ün moderatörlüğündeki panelde gençler ve teknoloji meraklılarıyla bir araya gelecek.

Uluslararası Uzay Federasyonu (IAF) koordinasyonunda, Türkiye Uzay Ajansı (TUA) ev sahipliğinde ve SAHA İstanbul eş ev sahipliğinde düzenlenen IAC 2026, kongrenin son gününde kapılarını halka açacak.

9 Ekim Cuma günü 15.00 – 16.00 saatleri arasında NEST Kongre ve Fuar Merkezi Açılış Seremonisi Alanı'nda gerçekleşecek özel oturumda; Millî Teknoloji Hamlesi, Türkiye'nin derin uzay vizyonu ve yeni neslin geleceği kapsamlı bir şekilde değerlendirilecek.

Türkiye'nin teknoloji ekosistemine yön veren öncü isimlerin tecrübelerini ve vizyonlarını paylaşacağı panelde; gençlerin uzay ve havacılık alanındaki potansiyeli ile Türkiye'nin kritik teknolojilerdeki bağımsızlık yürüyüşü ele alınacak.

IAC 2026 Halk Günü'ne katılmak isteyenler, https://iac2026.org/public-day internet adresinden 9 Ekim saat 10.00'a kadar ücretsiz kayıt yaptırabilecek.

Başkan Altay, 'KAPSÜL bünyesinde yarışmalara katılan tüm takımlarımızın ortaya koydukları azim, gayret ve üretkenlikten dolayı tüm gençlerimize teşekkür ediyorum. TEKNOFEST'te dereceye giren KAPSÜL takımlarımızı tebrik ediyorum. İnşallah gençlerimizin başarıları bundan sonra da artarak devam edecek ve Türkiye Yüzyılı'nda ülkemizin teknoloji yolculuğuna güç katacaklar. Gençlerimize güveniyoruz ve onların yanında olmaya devam edeceğiz' diye konuştu. 2026 TEKNOFEST Şanlıurfa'da ödül alarak Konya'nın gururu olan Kapsül Teknoloji Platformu takımları ve başarıları şu şekilde: KAPSÜL Borafen ve KAPSÜL AgroByte Aqua takımları Tarım Teknolojileri Yarışması'nda ayrı ayrı 1 milyon TL tutarında yatırımcı ödülü, KAPSÜL MYS Yavuz İnsansız Deniz Aracı Yarışması'nda ikincilik, Kapsül Civelekler Lise Öğrencileri İklim Değişikliği Araştırma Projeleri Yarışması'nda ikincilik, Kapsül Çumra Metal Serbest TEKNOFEST Mesleki Yetenek Yarışması'nda ikincilik, Kapsül Tulpar Jet Motor Tasarım Yarışması'nda üçüncülük, Kapsül BANSA Yapay Zek Dil Ajanları Yarışması'nda da üçüncülük ödülü kazandı.

TEKNOFEST'te 4 KAPSÜL takımı da mansiyon ve özel tasarım ödülüne layık görüldü. Kapsül Raclab Nova İnsansız Su Altı Sistemleri Yarışması'nda En Özgün Tasarım Ödülü, (Mansiyon), Kapsül RACLAB ROVER İnsansız Kara Aracı Yarışması'nda En İyi Tasarım Ödülü (Mansiyon), Kapsül Kırlangıç Savaşan İHA Yarışması'nda En İyi Kontrol ve Güdüm Yazılımı Ödülü (Mansiyon), Kapsül Core Finansal Teknolojiler Yarışması – Yenilikçi Yazılım Ödülü (Mansiyon)

Kapsül Teknoloji Platformu'nun desteklediği 398 takımdan 51 takımın TEKNOFEST finallerine kalması ve bu takımlardan 11'inin kürsü, özel tasarım ve ticari yatırım ödülleriyle dönmesi, platformun altyapı ve mentörlük süreçlerinin başarısını açıkça ortaya koyuyor. Özellikle; İnsansız Deniz Araçları, İnsansız Su Altı Sistemleri, İnsansız Kara Araçları, Savaşan İHA, Jet Motor Tasarımı, Yapay Zek, Fintek, Tarım Teknolojileri ve İklim Değişikliği gibi geniş bir teknoloji yelpazesinde elde edilen bu dereceler, KAPSÜL'ün çok disiplinli çalışma ve teknolojik derinlik sağlama yetkinliğini pekiştiriyor. Ayrıca tarım teknolojileri alanında kazanılan 2 milyon TL değerindeki Yatırımcı Ödülü, Kapsül Teknoloji Platformu bünyesinde geliştirilen projelerin yarışma başarısının ötesinde sürdürülebilir birer teknoloji girişimine dönüşme gücünü de kanıtlıyor.

Selçuk Bayraktar, 'Beni en çok mutlu eden şey, Kızılelma mefkuresinin memleketimizin faydasına, ülkemizi tam bağımsız ve müreffeh kılma adına gençlerimizin de Kızılelması olmasıdır. Milyonlarca gencimizin bu uğurda yarışmalara başvurması, bunları girişimlere dönüştürmesi ve bütün bunları dosdoğru bir düsturla insanlığın faydasına yapması olabilecek en büyük Kızılelmamızdır. Cenab-ı Mevla'ya şükürler olsun ki bunu takım arkadaşlarımızla birlikte yaşıyoruz. İnşallah bu deneyim tüm dost ve gönül coğrafyamızda da paylaşılmaya devam eder.' değerlendirmesinde bulundu.

Milli Teknoloji Hamlesi ile gelecekte tersine beyin göçü yaşanıp yaşanmayacağına yönelik soruyu yanıtlayan Bayraktar, 'Bu süreç başladı zaten. Şu anda binlerce akademisyenimizin, teknoloji insanımızın ve bilimsel camianın geri dönüşlerini görüyoruz. Bu sayının daha da artacağını düşünüyorum.' dedi.

Yeni Şafak-Türkiye Gazetesi

Sistemin çalışma prensibini aydınlatan araştırmacılar, malzemenin içindeki sıra dışı kükürt-kükürt kimyasal bağlarının ışığa maruz kaldığında geçici olarak koptuğunu belirledi. Açığa çıkan yüksek reaktif kükürt bileşenlerinin, suyu hidrojen ve oksijene ayrıştırmak için gereken elektron akışını doğrudan sağladığı saptandı. Reaksiyon yükünü platin veya paladyum gibi kıymetli metal atomları yerine malzemedeki organik kükürt bloklarının üstlenmesi sayesinde, sistemin ek bir soy metal katalizöre gerek duymadan yüksek verimle hidrojen ürettiği kaydedildi.

Geliştirilen fotokatalizörün, suyun elektrikle parçalandığı yüksek enerji maliyetli geleneksel elektroliz yöntemlerine kıyasla çok daha ekonomik bir yeşil yakıt alternatifi sunduğu belirtildi.

Araştırmanın başyazarı Kyriakos Stylianou, malzemenin metal çekirdeklerini değiştirerek farklı varyasyonların fotokatalitik güçlerini haritalandırdıklarını ifade etti. Stylianou, elde edilen tasarım ilkelerinin, güneş ışığını doğrudan depolanabilir temiz yakıta çeviren yeni nesil reaktörlerin üretim maliyetini belirgin şekilde düşüreceğini bildirdi.

Kongreye katılacak ülkelerin üst düzey yöneticileri ile bir araya geldiklerini kaydeden Bakan Kacır, 'Türkiye olarak ilk kez ev sahipliği yapacağımız 77. Uluslararası Uzay Kongresi'nin hemen öncesinde Bakanlar ve Parlamenterler Toplantısı'na iştirak ettik. Yarın da Uluslararası Uzay Kongresi başlayacak. 5-9 Ekim tarihleri, küresel uzay gündeminin kalbinin Türkiye'de attığı günler olacak. 111 ülkeden 12 binden fazla misafiri Uluslararası Uzay Kongresi vesilesiyle ülkemizde ve güzel Antalya'mızda ağırlayacağız. 40'tan fazla astronot, bu kongre vesilesiyle yine bizlerle birlikte olacak. Uluslararası Uzay Kongresi, bilimsel nitelik taşıyan bir organizasyon. Bu yıl 8 binden fazla bilimsel makale başvurusuyla bir rekora imza atıldı. Hem de küresel uzay ve teknoloji lideri olan şirketlerin ve artık yeni nesil teknoloji girişimlerinin bir araya geldiği bir ticari platform' dedi.

Uzay kongresine yüzlerce bilim insanının katılacağını belirten Bakan Kacır, 'Hem bilimsel yönüyle hem ekonomik yönüyle, halihazırda 600 milyar doları aşan uzay ekonomisinin geleceğinin hangi istikamette ilerleyeceği, insanoğlunun uzaydan daha etkin şekilde hangi yollarla yararlanabileceği; aynı zamanda da uzayın sadece birkaç ülke ya da birkaç şirketin üzerinde çalıştığı bir alan değil; dünyanın farklı ülkelerinden bilim insanlarının, şirketlerin, teknoloji girişimlerinin gelişimine katkı sunabildiği ve elde edilen kazanımlardan bütün dünyanın en adil şekilde yararlanabildiği bir platform olması için bu kongre çok büyük bir kıymet ve önem taşıyor. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan'ın liderliğinde Türkiye hem Milli Teknoloji Hamlesi'ni gerçekleştiriyor hem Milli Uzay Programı'nı hayata geçiriyor' diye konuştu.

Milli Uzay Programı'ndaki hedeflerden bahseden Bakan Kacır, 'Önümüzdeki dönemde küresel düzeyde yürütülen insanlı uzay araştırmalarına Türkiye olarak katkı sunmaya devam edeceğiz. Görüntüleme uydularında İMECE ile artık yüksek çözünürlüklü, metre altı çözünürlükte görüntüleme uydusu yapabilen ülkelerden biri olduk. Yine TÜRKSAT 6A, ilk milli haberleşme uydumuz oldu ve böylelikle Türkiye, kendi haberleşme uydularını geliştirebilen 11 ülkeden biri haline geldi. İMECE-2 ve İMECE-3 ile görüntüleme uydularında daha nitelikli projeler hayata geçireceğiz. TÜRKSAT 7A, daha ileri teknoloji kabiliyetlerine eriştiğimiz bir haberleşme uydusu olarak yine Türkiye'nin kendi imkan ve kabiliyetleriyle geliştirilecek, üretilecek' dedi.

Derin bir uzay programına hazırlandıklarını ifade eden Bakan Kacır, '2027 yılı, Türkiye'nin Ay misyonunu gerçekleştirdiği bir sene olacak. 2027'nin ilk aylarında Türk mühendislerin, çalışma arkadaşlarımızın, bilim insanlarımızın, araştırmacılarımızın birlikte ortaya koydukları gayret neticesinde yüzde 87 yerlilik oranıyla üretmiş olduğumuz Ay uzay aracını Ay'a göndereceğiz. Türkiye, Ay'a kendi geliştirdiği ve ürettiği uzay aracıyla erişebilen dokuz ülkeden biri haline gelecek. Milli hibrit roket teknolojimizi derin uzayda ilk kez tarihi bir başarı kazandırmamızı sağlayacak önemli bir kazanımı da beraberinde getirecek. Göndereceğimiz Ay uzay aracı, önce Ay'ın çevresinde bir uydu vazifesi görecek ve Ay yüzeyine ilişkin araştırmalar gerçekleştirilecek' diye konuştu.

'TÜRKİYE'MİZ, UZAYA BAĞIMSIZ ERİŞİM SAĞLAYABİLEN ÜLKELERDEN OLACAK'

Uzay araştırma projelerinin genişletildiğine de dikkati çeken Bakan Kacır, 'Kritik değer taşıyan bir başka proje, Somali'de hayata geçirdiğimiz uzay limanıdır. Bu, sahip olduğu konum sayesinde ekvatora çok yakın bir bölge. Türkiye'yi, kendi roketleriyle, kendi ürettiği uzay araçlarını kendi uzay limanından uzaya eriştiren bir ülke olma hedefine taşıyacak. Böylelikle Türkiye'miz, uzaya bağımsız erişim sağlayabilen çok az sayıdaki ülkeden biri haline gelecek. Bu kongre kapsamında düzenlenen Bakanlar ve Parlamenterler Toplantısı'nda da ilk kez bir ortak deklarasyon yayımlanacak' dedi.

'TÜRKİYE'NİN HER ALANDA İLK 10'DA YER ALMA HEDEFİ VAR'

Programa katılan Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Dışişleri Komisyonu Başkanı, AK Parti Ankara Milletvekili Fuat Oktay ise 'Türkiye artık 'Uzayda varım' diyen bir ülke. Hangi anlamda varım diyen bir ülke? Kendi uydularını kendi yapan, aynı zamanda uzaya ilk astronotunu gönderen ama şimdi de derin uzay çalışmalarına adım atan bir ülke sıfatıyla 'Ben bu sektörde varım' diyen bir ülke. Bakanımızın 'uzay limanı' diye ifade ettiği husus, en kritik aşamalardan birisi. Somali'de şu anda inşa ediyor olmamız aslında bu çalışmaların tam da merkezinde olduğumuzu ve gelecekle ilgili de ciddi iddiamızın bulunduğunu ifade ediyor. Bu çalışmalarla ilk 11'de yer alıyoruz ama Türkiye'nin her alanda ilk 10'da yer alma hedefi var' diye konuştu.

'BİZ OLAYA PARLAMENTO BOYUTUNDA BAKIYORUZ'

Uzay programlarını ve bilimi parlamento boyunda önemsediklerini belirten Fuat Oktay, 'Artık Ay'da kalıcı olma, Ay'ı bir uzay istasyonuna dönüştürme ve asıl önemlisi, sonrasında Mars'a gidilecek yolculuk için bütün test aşamalarının ve çalışmalarının Ay'da yapılması hedefleniyor. Biz olaya parlamento boyutunda bakıyoruz. Sadece yerel boyutta değil aslında uluslararası alanda da bir konsensüs oluşturma ve yasa koyucu bir unsur olma özelliği var. Bugün burada bir deklarasyon yayımlandı. Uzayda kim söz sahibi olacak? Uzayda herkes istediği şekilde hareket edebilecek mi? Uzaydaki trafiği kim yönetecek? Uzaydaki çevre kirliliğini kim giderecek? Uzaydaki madenlerin kullanılmasıyla alakalı bir rekabet oluştuğunda, dünyadaki bu yıkıcı rekabetin oraya taşınmasını kim engelleyecek? Biz parlamenterler olarak da bunun yasal bir zemine dönüştürülebilmesiyle alakalı hükümetlerimizle, uluslararası kuruluşlarla, BM dahil ilgili bütün yapılarla ve özellikle bakanlığımızla birlikte Türkiye olarak buna katkı vermeye çalışıyoruz. Cumhurbaşkanımız bu konuda karar verdiğinde, vizyonu ortaya koyduğunda ve hedefleri, amaçları belirlediğinde bunun gerçekleşmeme şansı yok' dedi.

GZT'nin yaptığı habere göre yapay zekanın siber güvenlik alanındaki yetenekleri her geçen gün daha fazla tartışılırken, geçtiğimiz mayıs ayında gerçekleştirilen bir test dikkat çekici bir olaya sahne oldu. İsrail merkezli siber güvenlik şirketi Irregular, Google'ın yapay zeka modeli Gemini'nin siber saldırı kapasitesini ölçmek amacıyla kontrollü bir çalışma başlattı. Başlangıçta hedef, izole edilmiş bir sistem içerisinde oluşturulan kurgusal bir şirketten veri elde edilmesiydi. Ancak test sırasında yapılan bazı hatalar, planlanan senaryonun dışına çıkılmasına neden oldu.

Testin güvenli biçimde yürütülebilmesi için yapay zeknın bulunduğu sistemin internetten izole edilmesi gerekiyordu. Fakat ağ yapılandırmasında yapılan hata nedeniyle Gemini'nin internete erişimi açık kaldı. Asıl kritik gelişme ise testte kullanılan şirket isminde yaşandı. Araştırmacıların oluşturduğu kurgusal kurumun adı, gerçek dünyada faaliyet gösteren başka bir şirketin internet alan adıyla aynıydı. Böylece Gemini'nin karşısına yalnızca laboratuvar ortamında hazırlanmış sahte bir hedef çıkmadı. Model, internet bağlantısından yararlanarak gerçek dijital altyapılara ulaşabileceği bir ortamla karşı karşıya kaldı.

İnternet erişimini kullanabilen Gemini, hedefe ulaşmak için dijital ortamda bilgi toplamaya yöneldi. Modelin gerçekleştirdiği araştırma sırasında açık kaynaklarda bulunan çeşitli bilgiler incelendi. Özellikle yazılım geliştiricilerinin herkese açık kod depolarında bıraktığı kimlik bilgileri ve erişim verileri, sistemin dikkatini çeken unsurlar arasında yer aldı. Gemini, elde ettiği gerçek bilgileri kullanarak hedef sistemlere yönelik ilerleme sağladı. Testin beklenen sınırlarının dışına çıkan modelin, yalnızca oluşturulan kurgu şirketle sınırlı kalmadığı ve üç gerçek kurumun sistemlerine erişim sağladığı aktarıldı. Bu gelişme, yapay zeknın yalnızca kendisine verilen görevleri yerine getiren bir araç olmaktan çıkıp, karşılaştığı koşullara göre yeni adımlar belirleyebileceği tartışmasını da yeniden gündeme taşıdı.

Olayın en sıra dışı bölümü ise Gemini'nin sistemlere ulaştıktan sonra verdiği karar oldu. Model, içerisinde bulunduğu ortamın başlangıçta tasarlanan kapalı test alanından farklı olduğunu fark etti. Karşısındaki sistemlerin gerçek kurumlara ait olduğunu anlamasının ardından saldırıyı sürdürmek yerine işlemlerini sonlandırdı. Gemini'nin herhangi bir gerçek veriyi ele geçirmek veya altyapıya zarar vermek yerine geri çekilmesi, testin araştırmacılar açısından farklı bir boyut kazanmasına yol açtı.

Google cephesinden yapılan değerlendirmelerde olayın, yapay zeknın kontrolünü tamamen kaybettiğini gösteren bir örnekten ziyade güvenlik açısından dikkat çekici bir sonuç ortaya koyduğu belirtiliyor. Şirketin yaklaşımında öne çıkan nokta, Gemini'nin içinde bulunduğu ortamın gerçek olduğunu tespit ettikten sonra saldırıyı devam ettirmemesi oldu. Buna karşın olayın kendisi, siber güvenlik sistemlerinin yalnızca yapay zeknın davranışlarına göre değil, insan kaynaklı yapılandırma hatalarına karşı da korunması gerektiğini ortaya koydu.

Yaşanan olayda gerçek kurumların sistemlerine erişim sağlanmış olması, yapay zeknın siber güvenlik alanındaki potansiyeline ilişkin tartışmaları daha da büyüttü. Bugün yapay zek sistemleri kod analizinden güvenlik açığı tespitine kadar birçok alanda kullanılabiliyor. Ancak bu sistemlere geniş internet erişimi, araç kullanma yeteneği ve belirli ölçülerde karar verme kapasitesi kazandırılması, ortaya çıkabilecek risklerin de farklılaşmasına neden oluyor. Türkiye'de de kamu kurumlarından özel şirketlere kadar çok sayıda kuruluş dijital altyapılarını ve yapay zek uygulamalarını genişletiyor. Bu nedenle yapay zek destekli sistemlerin yalnızca sunduğu avantajlar değil, yanlış yapılandırma, yetki aşımı ve kontrol dışı erişim gibi ihtimaller karşısında nasıl korunacağı da önem kazanıyor.

Gemini vakasında saldırının zarar verilmeden sona ermesi senaryonun en dikkat çekici tarafı olurken, uzmanların önündeki asıl soru daha farklı: Bir yapay zeka sistemi gerçek bir saldırı ortamına girdiğinde durması gerektiğini anlayamazsa ne olacak? Bu soru, yapay zekanın siber güvenlikte yalnızca savunma amacıyla mı kullanılacağı, yoksa gelecekte yeni nesil siber saldırıların da önemli aktörlerinden biri haline gelip gelmeyeceği tartışmasını yarattı.

Bu cihaz, tamamen yenilenen yapay zeka destekli Siri'yi ev ortamına taşımak için ana kontrol merkezi olarak görev yapacak.

Cihaz, yerleşik kameraları ve mikrofonları sayesinde odaya yaklaşan kişileri ses ve yüz tanıma teknolojisiyle anında ayırt edebilecek.

Bu sistem, iPhone'daki Face ID kadar yüksek güvenlikli olmasa da ek bir doğrulama gerektirmeden kişiselleştirilmiş verileri koruyabiliyor.

Kullanıcı yaklaştığında ekran otomatik olarak o kişiye özel takvim etkinliklerini, mesajları ve tercihleri gösterirken; yabancılar evdeyse bu hassas verileri gizleyebiliyor.

Üstelik hanedeki farklı bireyler ek verilerine ulaşmak için ek bir cihaz üzerinden kimlik doğrulaması da talep edebiliyor.

Lansmanda ayrıca 2020 yılındaki ilk çıkışından bu yana ilk kez güncellenen yenilenen HomePod Mini tanıtılacak.

Cihaz, yeni işlemcisiyle Siri AI özelliklerini destekleyecek ve pembe ile yeşil gibi yeni renk seçenekleriyle raflardaki yerini alacak.

Mevcut tasarımını koruyacak olan yeni nesil Apple TV de gelişmiş yapay zeka model ve işlemcileriyle donatılacak.

Cihazların daha önce piyasaya sürülmesi beklenirken, Apple'ın kapsamlı bir şekilde yenilenen yapay zeka destekli Siri entegrasyonunu tamamlamak için bu lansmanı ertelediği biliniyor.

Independent

Nitelikli sağlık hizmetinin fiziki altyapı, cihaz donanımı ve uzman insan gücünün oluşturduğu bütünlükle sağlandığını belirten Selçuk Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Hüseyin Yılmaz, 'Üniversite olarak tıp dünyasındaki yenilikleri yakından takip ediyoruz ve hastalara en iyi sağlık hizmetini sunmak için teknolojik altyapımızı sürekli geliştiriyoruz' dedi. Sağlıkta fırsat eşitliğini önceleyen bir kamu hastanesi misyonuyla hareket ettiklerinin altını çizen Prof. Dr. Yılmaz, 'Robotik cerrahi gibi üst düzey ve maliyetli bir tedavide, ameliyatın alanı ne olursa olsun hastalarımızdan ücret farkı almıyoruz. Amacımız, dünya standartlarındaki bu sağlık hizmetini hastalarımız için ulaşılabilir kılmaktır' şeklinde konuştu.

Haberde, farklı ülkelerden 12 uluslararası heyetin katıldığı canlı atış testlerine dikkat çekildi. Testlerde insansız hava araçlarına yönelik atışların gerçekleştirildiği belirtilirken, sistemin hava savunmasındaki rolü de ele alındı.

KORKUT 35 hangi hedeflere karşı kullanılıyor?

KORKUT 35, özellikle alçak irtifadan gelen hava tehditlerine karşı geliştirilen bir hava savunma sistemi olarak öne çıkıyor. Sistemin kullanım alanları arasında insansız hava araçları, helikopterler ve diğer hava hedeflerine karşı savunma bulunuyor.

Sistemin hareket hlindeyken atış yapabilme kabiliyeti de haberde öne çıkarılan özellikler arasında yer aldı. Bu yetenek, hareketli birliklerin ve zırhlı unsurların korunması açısından önem taşıyor.

35 mm top ve akıllı mühimmat özelliği

KORKUT sisteminde kullanılan 35 mm çift namlulu top sistemi, yüksek atış hızıyla dikkat çekiyor. Sistemle birlikte kullanılan ATOM parçacıklı mühimmat ise hedef yakınında parçacık etkisi oluşturarak özellikle küçük hava araçlarına karşı etkili olacak şekilde tasarlandı.

Sistemin radar ve atış kontrol kabiliyetleri, hava hedeflerinin tespit edilmesi ve takip edilmesinde rol oynuyor.

Uluslararası pazarda da gündemde

Mako'nun haberinde KORKUT'un uluslararası pazardaki gelişimine de yer verildi. ASELSAN'ın Çekya merkezli CSG grubu ile iş birliği ve sistemin farklı araç platformlarına uyarlanmasına yönelik çalışmalar da gündeme taşındı.

Türkiye'nin hava savunma sistemleri alanındaki çalışmalarının uluslararası basında yer bulmasıyla birlikte KORKUT 35'in teknik özellikleri ve ihracat potansiyeli de yeniden gündeme geldi.

Yeni Şafak

Nature dergisinde yayımlanan sonuçlar, saatin geçiş frekansını 19 ondalık basamağa kadar ölçtüğünü ve 1 × 10 üzeri eksi 19 belirsizlik sağladığını gösteriyor.

Bu oran, bugüne kadar herhangi bir optik atom saati için bildirilen en düşük değer olarak kayıtlara geçti.

CQT Baş Araştırmacısı ve Singapur Ulusal Üniversitesi Fizik Bölümü Doçenti Murray Barrett, şu anda sahip oldukları saatin dünyanın en hassas saati olduğundan emin olduğunu söyledi.

Lutesyumun sıcaklık dalgalanmalarına karşı direnci
Atom saatleri, bir atomun elektronu sabit bir frekansta enerji seviyelerini değiştirdiğinde meydana gelen bir olay olan atomik geçişe kilitlenerek zamanı tutuyor.

Bir lazer bu saat geçişiyle eşleşecek şekilde ayarlanıyor ve ışığının salınımları tıpkı bir sarkacın sallanması gibi zamanı işaretliyor.

CQT saatinde bu referans, geçişi 848 nanometre dalga boyuna sahip bir lazerle eşleşen lutesyum-176'nın elektrik yüklü tek bir atomundan veya iyonundan geliyor.

Sıcaklık değişiklikleri ve manyetik alanlar, bir atom saatinin zamanı ölçmek için kullandığı geçiş frekansını değiştirebiliyor.

Bu nedenle araştırmacıların saatin doğruluğunu değerlendirirken bu etkileri hesaba katması gerekiyor. Lutesyumun saat geçişi bu ikisinden de neredeyse hiç etkilenmiyor ve bu durum saate daha geniş bir koşul yelpazesinde sabit kalan bir referans sağlıyor.

Barrett, bu özelliklerin çok çeşitli ortamlarda bile yüksek doğruluğa ulaşılabileceği anlamına geldiğini belirterek lutesyum saatinin, Dünya üzerinde kaydedilen en sıcak yer olan Ölüm Vadisi'nden Antarktika platosundaki en soğuk yere gidilse bile sabit kalacağını aktardı.

Ekip, özelliklerinin onu zaman tutma açısından en iyi elementler arasına sokabileceğini düşünerek lutesyumu on yıldan uzun bir süre önce araştırmaya başladı.

Bu olasılığı çalışan bir saate dönüştürmek, yıllarca süren hassas mühendislik ve atomun özelliklerinin ölçülmesini gerektirdi.

Araştırmacılar ayrıca saat geçişini tanımlamak için aşırı ince ortalama adı verilen bir yöntem icat etti. Ekip, bilindiği kadarıyla zaman tutma için lutesyumla çalışan tek grup olmaya devam ediyor.

Milimetreler bir saatin işleyişini değiştirdiğinde
Araştırmacılar iki lutesyum saati üretti ve korelasyon spektroskopisi adı verilen bir teknik kullanarak 200 saat boyunca işleyişlerini karşılaştırdı.

Saatler 5,7 × 10⁻¹⁹ belirsizlik içinde uyum sağladı. Bu durum şimdiye kadar bildirilen en hassas saat karşılaştırması oldu. Daha fazla ölçüm yapmanın bu belirsizliği daha da azaltabileceği ifade ediliyor.

NUS Kuantum Teknolojileri Merkezinde kıdemli araştırmacı ve makalenin ortak başyazarı olan Kyle Arnold, saati olan bir kişinin saatin kaç olduğunu bildiğine ancak iki saati olan bir kişinin asla emin olamadığına dair esprili bir söz olduğunu hatırlattı. Arnold, bunun temel olarak bir standardın doğruluğunu test etmenin tek yolunun saatleri karşılaştırmak ve tekrarlanabilirliği göstermek olduğunu anlattığını söyledi.

Yerçekimi zamanın geçişini yavaşlatarak farklı yüksekliklerdeki saatlerin biraz farklı hızlarda çalışmasına neden oluyor. 10⁻¹⁹ seviyesinde çalışan optik atom saatleri, bu etkiyi sadece milimetrelik yükseklik farklarında algılayabiliyor.

CQT karşılaştırması, aynı masadaki saatler arasındaki 5 milimetrelik farkı çözebiliyor. Bu farkın karşılaştırmayı sınırlamasını önlemek için araştırmacılar iki lutesyum iyonunun bağıl yüksekliklerini birbirinden bağımsız olarak bir milimetrenin altında ölçtü.

Yerçekimine olan bu hassasiyet, lutesyum saatinin dünyanın önde gelen diğer atom saatleriyle karşılaştırılmasını da zorlaştırıyor. Dünya üzerindeki konumlar arasındaki yerçekimi farkları, etkilerini saatlerin bu doğruluk seviyesindeki performanslarındaki farklılıklardan ayıracak kadar iyi bilinmiyor.

Barrett, gelecekte bu saatin nasıl geçilebileceğini göremediğini ifade etti.

Sezyum saniyesinin ötesinde
Sezyum atomları 1960'lardan bu yana saniyeyi tanımlamak için referans sağlarken sezyum atom saatleri küresel konumlama sistemini destekliyor, iletişim ve ulaşım ağlarını senkronize ediyor.

Optik saatler çok daha yüksek geçiş frekansları kullanarak aynı aralıkta sayılması için daha fazla salınım veriyor ve zamanı daha doğru ölçmeye yardımcı oluyor.

Son rekor sahipleri iterbiyum, stronsiyum ve alüminyum kullanmıştı. CQT ekibi lutesyum saatinin bu elementlerin performansını geride bıraktığını bildiriyor.

Bu saatler geliştikçe, zaman standartlarından sorumlu uluslararası kuruluş, 2030'da veya sonrasında beklenen saniyenin yeniden tanımlanması için ölçümlerini değerlendiriyor.

Saatlerin yerçekimine olan duyarlılıkları laboratuvar dışında da yararlı hale gelerek araştırmacıların Dünya genelindeki yerçekimi değişikliklerini izlemesine olanak tanıyacak. Daha hassas saatler, temel fizikteki çözülmemiş soruların araştırılmasına da yardımcı olacak.

NUS ekibinde doktora öğrencisi ve makalenin ortak başyazarı olan Michael Lee, bir sonraki adımın laboratuvar ölçekli saati taşınabilir bir sistem haline getirmek üzere küçültmek olduğunu söyledi.

Saati laboratuvar dışına taşımanın yeni karşılaştırmalara olanak tanıyacağı ve araştırmacıların bu uygulamaları keşfetmesine izin vereceği belirtiliyor. Ekip, saati doğruluğundan ödün vermeden daha küçük hale getirebileceğini öngörüyor.

ScitechDaily

Galaxy S23 Ultra, Galaxy Watch Ultra, Galaxy Buds 2 Pro, Portable SSD T7, Android Auto, Galaxy Wearable modelleri davada yer alan modeller arasında gösteriliyor. IOENGINE, bu ürünlerde kullanılan bazı teknolojilerin beş ayrı patentini ihlal ettiğini savunuyor. Satış yasağı talebinin mahkeme tarafından kabul edilip edilmeyeceği henüz netlik kazanmazken, Samsung'un konuya ilişkin yapacağı hukuki hamleler ve mahkemenin vereceği karar ürünlerin geleceği açısından belirleyici olacak.

GZT

Yatırımcıların yanı sıra Türk toplumu ile de bir araya geldiklerini dile getiren Bakan Kacır, 'Türk iş insanlarıyla uzun yıllardır burada adeta Türkiye'nin temsilcileri olarak gayret gösteren girişimcilerimizle de buluşuyoruz. Onlara da iki ülke arasında, Türkiye Amerika arasındaki iş birliklerini güçlendirme konusunda daha fazla gayret çağrısında bulunuyoruz. 100 milyar dolarlık bir ikili ticaret hacmi hedefimiz var. Son 10 yılda Türkiye-Amerika arasındaki ticaret hacmini iki misliye eriştirdik ama daha çok yolumuz var bunun için daha çok yolumuz var. Bütün bu çabalar gayretler Türkiye'nin önümüzdeki dönemde ekonomik olarak daha da güçlenmesine, uluslararası yatırımların merkezi haline gelmesini ve daha müreffeh yarınlara erişmesine de vesile olacak' diye konuştu.

Türkiye'nin milli uzay programını hayata geçirdiğini hatırlatan Bakan Kacır, Türkiye'nin kendi uydularını geliştirdiğini dile getirdi. Türkiye'nin Tursksat 6A'yı geliştirdiğini ifade eden Bakan Kacır, şunları kaydetti:
'Bunu yapabilen 11 ülke arasındayız. Yine kendi görüntüleme uydularımızı üretiyoruz, yüksek çözünürlüklü görüntüleme uydumuz İMECE'yi ürettik İMECE 2, İMECE 3 gibi projeler var. Türksat 7A için hazırlanıyoruz ama bunun yanında yeni hedeflerimiz var. Somali'de bir uzay limanı inşa ediyoruz. Uzaya bağımsız erişim için roket teknolojisi geliştiriyoruz. Uzaylı limanı bulunduğu konumu itibarıyla tabii çok büyük avantajlar imkanlar sağlıyor. Ekvator'a yakın bir noktada olması fırlatma maliyetlerini düşürecek ve özellikle test süreçlerinde bizim için önemli imkanlar sağlayacak bir coğrafi konuma sahip. Yine Ankara'da bir uzay tekno uzay Teknopark'ı kuruyoruz ODTÜ ile birlikte, buna hazırlıklarını sürdürüyoruz. Bunların yanında da derin uzaya adım atmak istiyoruz ve bunun için ay programını hayata geçiriyoruz. İlk ay araştırma projemizi de 2027'nin ilk aylarında tamamlamış olacağız ve ay uzay aracımızı inşallah fırlatacağız. Üretimi tamamladık yüzde 80'in üzerinde bir yerlilik birlikte. Son test süreçlerinde inşallah hızla mesafe katederek 2027 yılının ilk aylarında ay uzay aracımızı fırlatmasını gerçekleştireceğiz. Bununla -beraber hibrit teknolojisinde derin uzayda bir tecrübe kazanacağız ve bu teknolojinin de gelecekte farklı alanlarda kullanılmasını yönelik bir imkan oluşturmuş olacağız. Bütün bunlar Türkiye'nin aslında birbirini besleyen teknoloji adımları savunma sanayinde havacılıkta nasıl bunu böyle başardıysan uzayda da bu yeni nesil yaklaşımlarla Türkiye'nin hem ekonomik olarak bu alanda gelişme kaydetmesini sağlamayı amaçlıyoruz hem de stratejik kazanımlar elde etmek için gayret gösteriyoruz.'

Amerikan teknoloji şirketi ile bir araya geldiklerini belirten Bakan Kacır, bu Amerikan şirketlerinin aynı zamanda küresel şirketler ve çoğunun alanlarında dünyanın önde gelen şirketleri olduğunu söyledi. 'Türkiye'de dijitalleşmenin ne kadar hızlı seyrettiğini en yakın şahitleri ve Türkiye'nin taşıdığı potansiyeli de çok iyi değerlendiriyorlar' diyen Bakan Kacır, yapay zeka eylem planının aslında Amerikan şirketler için de gelecek vizyonunu ortaklaşma anlamında bir pencere açtığını ve önümüzdeki dönemde özellikle veri merkezleri ve yapay zeka konusunda Amerikan şirketlerinin Türkiye'de yeni yatırımlar başlatacağını dile getirdi.

10.V-22 Osprey Tiltrotor: 72 milyon dolar (Uçuş saati yaklaşık 80 bin dolar)

9.F-35A Lightning II Savaş Uçağı: 82 milyon dolar (Uçuş saati yaklaşık 42 bin dolar)

8.MQ-4C Triton İHA: 260 milyon dolar (Uçuş saati yaklaşık 26 bin dolar)

7.E-2D Advanced Hawkeye Erken İhbar Uçağı: 260 milyon dolar (Uçuş saati 18-22 bin dolar)

6.B-1B Lancer Bombardıman Uçağı: 283 milyon dolar (Uçuş saati yaklaşık 91 bin dolar)

5.F-22 Raptor Avcı Uçağı: 334 milyon dolar (Uçuş saati yaklaşık 85 bin dolar)

4.B-2 Spirit Bombardıman Uçağı: 2,1 milyar dolar (Uçuş saati 130-150 bin dolar)

3.Virginia Sınıfı Blok V Denizaltı: 4,3 milyar dolar (Yıllık bakım 50-60 milyon dolar)

2.DDG-1000 Zumwalt Muhribi: 8,2 milyar dolar

1.USS Gerald R. Ford Uçak Gemisi: 13,3 milyar dolar (Saatlik yaklaşık 333 bin dolar)

Kaynak: Military Machine

Ajans, stüdyo, müşteri toplantısı veya farklı çalışma alanları arasında bilgisayarını yanında taşıyan tasarımcılar için ekran özelliklerinin yanı sıra mobilite de önemli bir kriter haline geliyor. Excalibur G915, yüzde 100 sRGB renk kapsamına sahip 16 inç ekranını NVIDIA GeForce RTX 50 Serisi ekran kartı ve yeni nesil Intel işlemci seçenekleriyle bir araya getiriyor. Bu ekran özelliği, renklerin daha doğru değerlendirilmesine katkı sağlarken; 20,5 mm inceliği ve 2,3 kg hafifliği bilgisayarını farklı çalışma ortamlarında kullanan tasarımcılara taşıma kolaylığı sunuyor.
Uzun süreli ve yüksek kaynak gerektiren tasarım çalışmalarında ısı yönetimi de performansın korunmasında önem taşıyor. G915'te kullanılan FrostFlux soğutma teknolojisi, optimize edilmiş hava akışı ve özel fan bıçak geometrisiyle kullanım sırasında oluşan ısının yönetilmesine yardımcı oluyor.

3D modelleme, animasyon, render ve yüksek çözünürlüklü video düzenleme gibi çalışma alanlarında işlem ve grafik gücü daha belirleyici hale geliyor. Excalibur G920, Intel Core i9-14900HX işlemci ile NVIDIA GeForce RTX 5070 Ti, RTX 5080 ve RTX 5090 Laptop GPU seçeneklerini bir araya getirerek yüksek kaynak gerektiren çalışma süreçlerini destekliyor.
16 inç QHD ekranında 2560 x 1600 çözünürlük, 500 nit parlaklık ve yüzde 100 DCI-P3 renk kapsamı sunan G920; renk hassasiyeti gerektiren video, animasyon ve görsel tasarım çalışmalarını desteklerken, yüksek çözünürlüğüyle ayrıntılı projeler üzerinde çalışmayı kolaylaştırıyor. FrostFlux soğutma sistemi ve dört fan hava çıkış bölümü, uzun süreli render ve modelleme süreçlerinde oluşan ısının yönetilmesine yardımcı oluyor. Aynı anda üç monitör desteği ise birden fazla uygulama ve çalışma alanıyla çalışan tasarımcılara daha geniş bir çalışma düzeni sunuyor.

Bu yaygın kullanım, geleneksel eğitimin öğrenciler gözündeki otoritesini hızla kaybettiği yönündeki endişeleri artırdı. Yapay zekanın okul eğitimini daha mı önemli yoksa daha mı önemsiz hale getirdiği sorusuna katılımcıların yüzde 42'si daha önemsiz yanıtını verdi. Sir Anthony Seldon ve teknoloji girişimcisi Tim Bunting'in ortaklaşa hazırladığı raporda, İngiliz dersliklerinde artık var olmayan 'yapay zekasız bir dünya' için eğitim verildiği tespiti yer aldı. Veriler, ortaokul öğrencilerinin yüzde 63'ünün ödevleri için yapay zeka kullandığını, yüzde 77'sinin ise takıldıkları konuları anlamak için yapay zekaya başvurduğunu gösterdi.

Bu yaygın kullanıma rağmen, katılımcıların yüzde 10'undan azı okullarının veya üniversitelerinin kendilerini bu teknolojiyle bir geleceğe yeterince hazırladığına inanıyor. Uzmanlar için bu düşük oran, geleneksel eğitim sisteminin meşruiyetini kaybetme riskiyle karşı karşıya olduğunu ortaya koyuyor. Raporda, eğitimin gençlerin yapay zekayı ne kadar ve nasıl kullandığına ayak uyduramadığı ve bu farkın kurumun değer kaybı olarak ortaya çıktığı vurgulandı. Yapay zekaya insan odaklı güçlü bir yanıt verilmemesi durumunda gençlerin güvenlerini yapay zekaya bağladığı ifade edildi. Raporun yazarları, eğitim kurumlarını teknolojiyi gelişen bir gerçeklik yerine bir tehdit olarak gördükleri gerekçesiyle eleştirdi. Okul ve üniversitelerin yapay zekaya etrafı çevrilmesi gereken geçici bir unsur gibi yaklaştığı kaydedildi.

Bulgular, devletin sınıflardaki yapay zekaya nasıl yanıt vermesi gerektiği konusundaki tartışmaların sürdüğü bir dönemde geldi. Başbakan Andy Burnham kısa süre önce müfredata yapay zeka ve yerel sanayilerle bağlantılı teknik dersler ekleyerek ortaöğretimi yeniden şekillendirme planlarını açıklasa da rapor bu tür önlemleri yeterli görmüyor. Rapor, yapay zekanın okullara kontrolsüz girişini hükümetin bu yüzyıldaki en büyük sorumluluk ihmali olarak tanımladı. Velilerin, öğretmenlerin, okul yöneticilerinin ve öğrencilerin güvenilir bir rehberlik arayışında olduğu belirtildi.

Rapor, bakanlara Eğitim Bakanlığı bünyesinde özel bir yapay zeka hızlı müdahale birimi kurulmasını ve 100 okulu kapsayan ulusal bir yapay zeka ağı oluşturulmasını içeren 10 maddelik bir eylem planını kabul etme çağrısında bulundu. Bulgulara yanıt veren Eğitim Bakanlığı sözcüsü, hükümetin müfredatı yenilemek için adımlar attığını savundu. Sözcü, yapay zekanın önemli fırsatlar ve zorluklar sunduğunu ve bunu ciddiye aldıklarını söyledi. Yeni Eğitim Bakanı'nın gençleri hızla değişen dünyaya hazırlamak için eğitim sisteminde reform yaptığını belirten sözcü, kaliteli mesleki yollar sunulduğunu ve yapay zeka destekli güvenli öğretim araçları geliştirmek için 23 milyon sterlinlik yatırım yapıldığını dile getirdi.

KAYNAK: Independent

Yaklaşık 3,5 ton ağırlığındaki Ay Uzay Aracı, yüzde 80'in üzerinde yerlilik oranıyla geliştirildi. İMECE ve TÜRKSAT 6A projelerinde elde edilen mühendislik tecrübesi; uçuş bilgisayarı, haberleşme, güç, ısıl kontrol, yönelim ve yörünge operasyonları gibi sistemlere aktarılırken, görevde kullanılacak hibrit itki sistemi de milli imkanlarla geliştirildi. Çevresel testlerde uzay aracının fırlatma sırasında ve uzay ortamında karşılaşacağı şartlara dayanıklılığı kontrol edilecek. Test ve nihai kontrollerin ardından aracın fırlatma amacıyla ABD'deki Kennedy Uzay Merkezi'ne gönderilmesi planlanıyor.

Türkiye Uzay Ajansı'nın açıklamasına göre, Ay Uzay Aracı'nın 2027 yılının ilk aylarında fırlatılması hedefleniyor. Yaklaşık iki aylık yolculuğun ardından Ay yüzeyinden 100 kilometre yükseklikteki kutupsal ve dairesel görev yörüngesine ulaşması öngörülen aracın, burada en az üç ay görev yapması planlanıyor. Görev performansına bağlı olarak operasyon süresinin bir buçuk yıla kadar uzatılabileceği belirtiliyor. Görev kapsamında Güneş rüzgarlarının Ay yüzeyiyle etkileşimi, Ay yüzeyindeki suyun oluşum mekanizmaları, Ay'ın manyetik alanları ve yüzeyin ısıl özellikleri incelenecek. Yerli bilimsel ekipmanlarla Ay çevresindeki radyasyon ortamına ilişkin ölçümler de gerçekleştirilecek. Bilimsel çalışmaların tamamlanmasının ardından uzay aracının kontrollü manevralarla Ay yüzeyine ulaştırılması planlanıyor.

Ay görevi hazırlıkları sürerken Türkiye, 31 Ağustos'ta NASA'nın Washington'daki merkezinde düzenlenen törenle Artemis Mutabakatı'na katıldı. Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır'ın imzaladığı mutabakatla Türkiye, anlaşmanın 71'inci imzacı ülkesi oldu. Törende NASA Yöneticisi Jared Isaacman ve Türkiye Uzay Ajansı Başkanı Yusuf Kıraç da yer aldı.
NASA ve ABD Dışişleri Bakanlığı öncülüğünde 2020 yılında oluşturulan Artemis Mutabakatı; Ay, Mars ve ötesindeki sivil uzay faaliyetlerinin barışçıl, şeffaf ve güvenli şekilde yürütülmesine yönelik ilkeleri kapsıyor. Mutabakat kapsamında bilimsel verilere erişim, uzay faaliyetlerinin birbirine müdahale etmemesi, yardımlaşma ve tarihi öneme sahip uzay alanlarının korunması gibi başlıklar yer alıyor.

Artemis toplantısı Antalya'da
Artemis Mutabakatı da 5-9 Ekim tarihleri arasında Antalya'da gerçekleştirilecek 77. Uluslararası Uzay Kongresi'nin (IAC 2026) gündeminde yer alacak. Uluslararası Astronotik Federasyonu'nun açıkladığı programa göre, ABD ve Peru, Artemis Mutabakatı'nın 5. yıllık üst düzey temsilciler toplantısına Antalya'da ev sahipliği yapacak. Toplantının ardından 7 Ekim Çarşamba günü saat 12.00'de, NEST kongre merkezinde basın mensuplarına yönelik NASA Artemis Mutabakatı basın toplantısı düzenlenecek. Basın toplantısına NASA Başkan Yardımcısı Matt Anderson ile Peru Uzay Ajansı (CONIDA) Direktörü Tümgeneral Roberto Melgar Sheen katılacak. Toplantıda Artemis Mutabakatı'ndaki son gelişmeler ile uzayın güvenli, şeffaf ve sürdürülebilir keşfine ilişkin çalışmalar ele alınacak.

Uzay dünyası Antalya'da buluşacak
Türkiye'nin ilk kez ev sahipliği yapacağı 77. Uluslararası Uzay Kongresi, 5-9 Ekim 2026 tarihlerinde Antalya'da NEST Kongre ve Fuar Merkezi'nde gerçekleştirilecek. 'The World Needs More Space' temasıyla düzenlenecek kongre; uzay ajanslarını, bilim insanlarını, mühendisleri, sektör temsilcilerini ve uzay profesyonellerini bir araya getirecek.

Kütahya OSB'de 500 metrekare kapalı alanda kurulması planlanan merkezde evsel, ticari ve sanayi tipi doğal gaz sayaçlarının test ve kalibrasyon işlemleri gerçekleştirilecek. Merkezin ilk işletme yılında yaklaşık 24 bin, teknik ve ticari olgunluk döneminde ise yıllık 60 bin sayaç kapasitesine ulaşması hedefleniyor.

TR33 Bölgesi'nde mevcut durumda doğrudan doğal gaz sayacı kalibrasyon hizmeti sunan bir merkezin bulunmaması nedeniyle sayaçların bölge dışındaki tesislere gönderildiği belirtilirken, TR33-ESKAM ile bu ihtiyacın Kütahya'dan karşılanması amaçlanıyor. Projenin ilk aşamasında Kütahya, Isparta ve Burdur'a, sonraki aşamalarda ise Afyonkarahisar, Manisa, Uşak, İzmir, Aydın, Denizli ve Muğla'ya hizmet verilmesi planlanıyor. Böylece merkezin zamanla Ege Bölgesi'ne, ilerleyen dönemde ise Türkiye'nin farklı bölgelerine hizmet sunabilecek bir yapıya dönüştürülmesi hedefleniyor.

Proje kapsamında Kütahya OSB ile Torosgaz Kütahya Doğal Gaz Dağıtım A.Ş. arasında da iş birliği ve iyi niyet protokolü imzalandı. Protokolle Torosgaz'ın Kütahya, Isparta ve Burdur'daki sayaç kalibrasyon ihtiyaçlarını öncelikli olarak TR33-ESKAM'dan karşılaması öngörülüyor.

Kütahya OSB Yönetim Kurulu Başkanı Tolga Eskioğlu, projenin Kütahya'nın sanayi altyapısına yeni bir uzmanlık alanı kazandıracağını belirterek, merkezin yalnızca Kütahya'ya değil, çevre illere ve ilerleyen dönemde Türkiye'nin farklı bölgelerine hizmet verebilecek bir altyapı oluşturacağını ifade etti. TR33-ESKAM ile sayaçların yeniden kullanıma kazandırılması, yeni sayaç ihtiyacının azaltılması ve lojistik süreçlerin kısaltılmasıyla kaynak verimliliği ve döngüsel ekonomiye katkı sağlanması da hedefleniyor.

Uraloğlu, 8 araçtan oluşan ve 577 yolcu kapasitesine sahip tren setlerinin yerli mühendislik kabiliyetleriyle geliştirildiğini belirterek trenlerin kritik bileşenlerinden Tren Kontrol ve Yönetim Sistemi ile Cer Sistemi'nin de ASELSAN iş birliğiyle yerli ve milli olarak tasarlanıp üretildiğini kaydetti. Seri üretimin Türkiye'nin ilk hızlı tren fabrikasının devreye alınmasıyla birlikte yeni tesiste devam edeceğini belirten Uraloğlu, Sakarya'da TÜRASAŞ bünyesinde yapımı süren fabrikada çalışmaların yüzde 90 seviyesine ulaştığını açıkladı.

Milli Hızlı Tren üretiminin belirlenen program doğrultusunda devam edeceğini kaydeden Uraloğlu, 'İlk setimizin testleri başarıyla devam ederken ikinci Milli Hızlı Tren setimizin üretimine başladık. Böylece Milli Hızlı Tren'de seri üretim sürecine geçmiş olduk. 2027 yılında 7, 2028 yılında ise 7 olmak üzere toplam 14 set üretmeyi hedefliyoruz. 18 bin metrekarelik alanda inşa ettiğimiz Türkiye'nin ilk hızlı tren fabrikasında yüzde 90 seviyesine geldik. Fabrikamızı tamamladığımızda Milli Hızlı Tren setlerimizin üretim, montaj ve test süreçlerini tek çatı altında gerçekleştireceğiz. Yeni fabrikamız ile ayda bir tane hızlı tren üretebilme kapasitesine sahip olacağız. Seri üretim çalışmalarımızı yeni fabrikamızda sürdüreceğiz. Saatte 225 kilometre işletme hızına sahip ilk setimiz, dinamik seyir emniyeti testleri kapsamında saatte 250 kilometre hıza ulaştı' ifadelerini kullandı.

Gösteriye ilişkin görüntüler sosyal medya hesabından paylaşılırken, 'SOLOTÜRK, Fransa Saint Dizier Airshow'da havacılık severlerle buluştu. Ay yıldızlı bayrağımızı gururla temsil etti' mesajı verildi.