Milyonlarca öğrenciyi ilgilendiriyor! Yeni sınav sistemi nasıl olacak?
Yeni uygulama, ortaokul ve liselerde sınav hazırlığından değerlendirme sürecine kadar pek çok şeyi değiştirecek
Milli Eğitim Bakanlığı, ortaokul ve liselerde yazılı sınavların hazırlanması ve değerlendirilmesinde yeni bir dönemi başlatıyor. 26 Ekim 2026’da devreye alınacak Ortak Yazılı Sınav Sistemi ile öğretmenler ortak soru havuzundan yararlanabilecek, öğrencilerin hangi konularda başarılı olduğu ve nerelerde eksik kaldığı ayrıntılı biçimde takip edilebilecek. Öğrenci Danışmanı Berna Yaman ise yeni sistemin ezberciliğin önüne geçebileceğini belirtirken uygulamanın beraberinde getirebileceği sorunlara da dikkat çekti.
Yeni sistem ne zaman devreye giriyor?
Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), ortaokul ve liselerde uygulanan yazılı sınavların hazırlanması ve değerlendirilmesine yönelik Ortak Yazılı Sınav Sistemi (OYSS) Uygulama Kılavuzu’nu yayımladı. Yeni uygulamayla birlikte sınav hazırlıklarının belirli standartlar çerçevesinde yürütülmesi ve öğrencilerin akademik gelişimlerinin daha ayrıntılı izlenmesi hedefleniyor. Bakanlığın açıklamasına göre sistem, 26 Ekim 2026 tarihinden itibaren kullanılmaya başlanacak. Öğretmenlere yönelik bilgilendirme ve eğitim çalışmaları 19-23 Ekim tarihleri arasında gerçekleştirilecek. Bu süreçte öğretmenler, sistemin işleyişini öğrenmek ve uygulamaya hazırlanmak amacıyla deneme çalışmaları yapabilecek. Belirtilen tarihten itibaren okul genelinde gerçekleştirilecek ortak yazılı sınavlara ilişkin işlemler yeni sistem üzerinden yürütülecek.
Soru havuzuna yaklaşık 8 bin soru eklenecek
Yeni sistemin öne çıkan özelliklerinden biri, öğretmenlerin erişimine açılacak ortak soru havuzu olacak. İlk dönem birinci ortak yazılı sınavları öncesinde sisteme yaklaşık 8 bin soru aktarılması planlanıyor. Sonraki sınav dönemlerinde de havuza yaklaşık 8 bin yeni soru eklenmesi amaçlanıyor. Öğretmenler, sınavlarını hazırlarken bu havuzdaki sorulardan yararlanabilecek. Soruların sınav tarihinden dört gün önce erişime açılması planlanırken sınavların öğretim programlarındaki öğrenme çıktıları doğrultusunda hazırlanması öngörülüyor. Sınavlarda kullanılacak soruların tamamı havuzdan seçilmeyecek. Öğretmenlerin, belirlenen senaryolardaki iki öğrenme çıktısına yönelik iki açık uçlu soru hazırlaması ve bu soruların puanlama anahtarlarını oluşturması gerekecek. Diğer sorular ise ortak havuzdan seçilecek. Soruların zorluk dereceleri ve puan değerleri de öğretmenler tarafından belirlenecek.
“Ezberleyenle gerçekten öğrenen öğrenci arasındaki fark ortaya çıkacak”
Yeni sınav uygulamasını değerlendiren Öğrenci Danışmanı Berna Yaman, sistemin öğrencilerin bilgiyi gerçekten öğrenip öğrenmediğini ortaya koyma açısından önemli bir adım olabileceğini söyledi. Eski test sisteminde öğrencilerin seçenekler arasından doğru cevaba ulaşabildiğini, bazı öğrencilerin ise kopya yoluyla başarılı olmaya çalışabildiğini belirten Yaman, açık uçlu soruların bu durumu değiştirebileceğine işaret etti. Yaman, yeni uygulamanın temel amaçlarından birinin ezberciliğin önüne geçerek kalıcı öğrenmeyi desteklemek olduğunu ifade ederek, “Gerçekten öğrenenle sınava kadar ezberleyen öğrenci arasında bir fark olacak” değerlendirmesinde bulundu. Ödevlerini yaparken yapay zekadan destek alan öğrencilerin, sınav sırasında bu imkana sahip olamayacakları için yeni sisteme uyum konusunda zorlanabileceğini de belirten Yaman, uygulamanın olumlu yönlerinin yanı sıra geliştirilmesi gereken tarafları bulunduğunu dile getirdi.
“Öğrenciler ve öğretmenler başlangıçta sisteme uyum sağlamakta zorlanabilir”
Yeni sistemin uygulanmasında karşılaşılabilecek sorunlara da değinen Yaman, Türkiye'nin farklı bölgelerindeki okulların koşullarının aynı olmadığını hatırlattı. En uzak yerleşim yerleriyle merkezlerdeki okullara aynı soru havuzundan sorular yöneltilmesinin bazı eşitsizlikleri beraberinde getirebileceğini savunan Yaman, öğrencilerin ve öğretmenlerin başlangıçta sisteme uyum sağlamakta zorlanabileceğini belirtti. Yaman'a göre sınavların hazırlanmasında öğretmenlerin bireysel tercih ve önceliklerine ayırabildiği alanın daralması da dikkat edilmesi gereken konular arasında yer alıyor. Önceki uygulamada öğretmenlerin kendi ders işleyişlerine ve önem verdikleri konulara göre sınav hazırlayabildiğini belirten Yaman, yeni sistemde ortak soru havuzunun ağırlığının artacağını ifade etti. Açık uçlu soruların değerlendirilmesi konusunda da bazı güçlükler yaşanabileceğini kaydeden Yaman, test sınavlarında cevap anahtarı üzerinden daha kolay yapılan değerlendirmenin, öğrencilerin yazılı yanıtlarının incelenmesiyle daha fazla zaman ve dikkat gerektirebileceğini söyledi.
“Okulda öğrenilenlerle gerçek hayat arasında bağ kurulmalı”
Yaman, eğitim sistemindeki değişikliğin yalnızca sınav biçimiyle sınırlı kalmaması gerektiğini de vurguladı. Derslerin ve müfredatın günlük yaşamla ilişkilendirilerek işlenmesinin önemine dikkat çeken Yaman, öğrencilerin mezuniyet sonrasında okulda edindikleri bilgilerle gerçek hayat arasında bağlantı kurabilmesi gerektiğini ifade etti. Yeni uygulamanın başarılı olabilmesi için öğrencilerin bilgiyi ezberlemek yerine anlaması, yorumlaması ve öğrendiklerini kullanabilmesi gerektiğini belirten Yaman, okuduğunu anlama becerisinin de bu süreçte belirleyici olacağını söyledi. Yaman, değerlendirmesinin sonunda yeni sistemin eğitim camiası ve öğrenciler açısından hayırlı olmasını dileyerek, “Öğrenciler artık şunu bilmeli, sistem ezbercilikten çıkıyor. Gerçekten öğrenen, bilgi sahibi olan ve en önemlisi okuduğunu anlayan bir neslin inşası söz konusu” dedi.
Bakmadan Geçme
