Tarladan dünya pazarına

Bazen değişim büyük fabrikalarla, dev yatırımlarla ya da gösterişli projelerle başlar. Bazı yerlerdeyse değişimin hikayesi bir avuç tohumun toprağa bırakılmasıyla yazılır. Konya’nın Beyşehir ilçesine bağlı Sadıkhacı Mahallesi’nde yıllardır sürdürülen kırmızı mercimek üretimi, tam da böyle bir hikayeyi anlatıyor. Toprağı tanıyan, emeğini esirgemeyen ve yıllar içinde üretim alışkanlıklarını değiştiren çiftçiler, bugün mahallelerinde yetişen ürünü Avrupa ve Orta Doğu pazarlarına ulaştırıyor. Yani Konya’nın ürününü dünya kullanıyor.

Yaklaşık 25-30 yıl önce başlayan mercimek üretimi, zamanla Sadıkhacı’nın tarımsal kimliğinin önemli bir parçası haline geldi. Bir dönem buğday ve arpanın gölgesinde kalan kırmızı mercimek, bugün çiftçinin önemli gelir kaynaklarından biri. Yaklaşık 2 bin dönüm alanda yetiştirilen ürünün Mersin Limanı üzerinden farklı ülkelere gönderilmesi, yerel üretimin doğru koşullar oluştuğunda sınırları aşabileceğini gösteriyor.

Ancak bu hikayeyi yalnızca ihracat rakamları üzerinden okumak eksik olur. Asıl mesele, bir mahallenin üretimde kendine özgü bir yol bulması ve bu yolu yıllar boyunca sürdürmesidir. Çünkü tarımda başarı, yalnızca toprağa ürün ekmekle gelmiyor. Üreticinin deneyimi, pazara erişim imkanı, maliyetlerle baş edebilmesi ve ürününü değerinde satabilmesi de en az hasat kadar önem taşıyor. Sadıkhacı’nda yaklaşık 650 çiftçinin tarımsal üretimle uğraşması, bu meselenin ne kadar geniş bir kesimi ilgilendirdiğini ortaya koyuyor. Kırmızı mercimek, burada yalnızca tarlada yetişen bir ürün değil, ailelerin geçimine, mahallenin ekonomik hareketliliğine ve geleceğe dair beklentilerine de dokunuyor.

Sadıkhacı mercimeğinin coğrafi işaretle tescillenmesi ve bir paketleme tesisinin kurulması yeni hedef. Bu iki adım, doğru planlandığı takdirde üretimin geleceği açısından önemli fırsatlar sunabilir. Coğrafi işaret, yöreyle özdeşleşen ürünün tanınırlığını artırmaya yardımcı olabilir. Paketleme tesisi ise ürünün pazara hazırlanması ve katma değerinin yükseltilmesi açısından yeni imkanlar oluşturabilir.

Elbette bu hedeflerin gerçekleşmesi, yalnızca başvuru yapmakla ya da tesis kurma kararı almakla sınırlı değil. Ürünün özelliklerinin ortaya konulması, kalite standardının korunması, üreticilerin ortak hareket etmesi ve pazarlama kanallarının güçlendirilmesi gerekiyor.

Sadıkhacı örneği, kırsal kalkınmanın yalnızca büyük projelerle mümkün olmadığını hatırlatıyor. Bazen bir bölgenin geleceğini değiştiren şey, yıllar önce atılan küçük bir adımın kararlılıkla sürdürülmesidir.