VATANSIZ ÇOCUKLAR
"Belki de sınıfın en iyisiyim ancak bir burs söz konusu olduğunda her zaman kimlik kartı olan birine verilir"
(Taylandlı bir kız çocuğu)
"Kaçmak istedim ama yapamadım param yoktu telefonum yoktu nereden kaçacağımı bile bilmiyordum."
(Nijeryalı fuhuşa zorlanan bir kız çocuğu)
"Sadece bizi anlamaya çalışmalarını istiyorum. Evleri yıkılsa babaları gözlerinin önünde öldürülse ne olurdu?
Kıyamet kopardı değil mi ?
(Suriyeli mülteci bir erkek çocuğu)
Farklı ülkelerde farklı göçmen statüsünde yaşayan göçmen çocuklarla yapılan görüşmelerde bu türden cümleleri duymak kaçınılmaz bir şekilde tüm dünyanın sorunudur.
Göçün türü niteliği ne olursa olsun en çokta mağdur olan taraf çocuklardır.
Göç sosyolojisinde çocuk göçmenlerle ilgili yapılan çalışmalarda, yaşanan süreçler ve sebeplere dayanarak çeşitli isimler ile tanımlanmıştır. Göçmen Çocuklar, Mülteci Çocuklar, Refakatsiz ve Ayrı Düşmüş Çocuklar, Vatansız Çocuklar, İnsan Ticareti Mağduru Çocuklar, Evlat Edinilen ve Geride Bırakılmış Çocuklar gibi.
Çocuk göçü bugünün sorunu değildir. Tarihine baktığımız zaman 1600'lü yıllara kadar geriye gider. Birleşik krallıktaki "Big Brother Movement" ile çocuk alışverişinden, Osmanlı Devleti'nin Çırak çocuklarına kadar, bazen ekonomi bazen de savaş sonrası nedenlerden dolayı kimsesiz kalmış çocuklar bazen gönüllü bazen gönülsüz göç yaşamışlardır.
Günümüzde ise artık çocuk hakları konusunda uluslararası boyutta sözleşmeler imzalanmış hem çocuklar hem de hakları korunma altına alınmıştır.
Fakat buna rağmen yine de çocuklar açısından sorunlar tamamen bitmemiştir.
Mesela vatansız çocuklar konusunda, vatandaş olma hakkı her ülkenin kendi vatandaş olma prosedürü ve yasalarına göre işler. Bu nedenden dolayı kendi ülkesinin dışında doğan çocuklar bazen vatansız kalabilmektedir.
Bunun en güzel örneğini ülkemizde yaşayan Suriyeliler de görebiliyoruz.
Türkiye'de geçici koruma altında bulunan 3,5 milyon Suriyeli mülteciden 450 bin kadarı Türkiye topraklarında doğmuştur. Suriye'de vatandaşlık hakkı Arap babanın soy bağı üzerinden verilmektedir.
Eğer bir kadın çocuğunun babasını kanıtlayamazsa ya da baba çocuğunu reddederse çocuk vatansız kalma riski ile karşı karşıyadır.
Birleşmiş Milletler 'in verilerine göre dünya genelinde 10 milyon kişinin hiçbir ülke vatandaşlığı yoktur. Ve 7 ülkede vatansız kalmış çocuklarla yapılan görüşmelerde , çocukların kendilerini ;
"Gölgede yaşamak", "Görünmez", "Sokak köpeği", "Değersiz", "Yabancı" olarak tanımladıklarını görmüşlerdir.
