ORTALAMA VATANDAŞ PLANI (OVP)
Ortalama Vatandaş Planı; vatandaşın önümüzdeki üç yıllık döneme ilişkin gelir, gider, borç, tasarruf, umut ve hayatta kalma yol haritasını ortaya koymaktadır. Planının amacı üç yıllık hayatta kalma, tasarruf ve umut etme stratejisidir.
İç ve dış gerilimlerin neden olduğu arz şokları, ticaret, yatırım ve finansman kanallarındaki gelişmelerin ev ekonomisine yansıması sonucunda satın alma gücü zayıflamış, evdeki belirsizlikler artmış ve ev enflasyonu sürecinde önemli bozulmalar meydana gelmiştir. Bununla birlikte vatandaşımız, tüm bu olumsuzluklara rağmen dengeli bir direnme sürecini başarıyla sürdürmektedir.
Her ne kadar ev ekonomisinde enflasyon yaşansa da umut ekonomisinde henüz ciddi bir daralma gözlenmemektedir. Bu nedenle, ekonomik istikrarın güçlendirilmesi, ev ekonomisinin dayanıklılığının artırılması ve ay sonunun daha fazla eksiye düşmeden tamamlanması amacıyla gerekli tedbirlerin kararlılıkla uygulanmasına devam edilecektir.
2025 yılı, gelirlerimizin daraldığı, kemer sıkma politikalarının devam ettiği ve yeni heyecanlarımızın giderek dumura uğradığı bir yıl olmuştur. Ev alma hayallerimiz küçülmüş, kirayı zamanında ödeme hedefimiz stratejik öncelik haline gelmiş, tatil planlarımız ise memlekete gideriz seviyesine indirgenmiştir. Bununla birlikte 2025 yılının umutlarımızın tamamen kaybolmamasına da katkı sağladığı görülmektedir. Ne de olsa atalarımız boşuna dememiş: “Çıkmamış candan umut kesilmez.” Ev enflasyonu yüzde 50 civarında seyrederken ekonomik büyüme ise vatandaşın cüzdanında eksi yönde önemli bir gelişme göstermiştir. Yine 2025 yılında insanlığımızın, komşuluğumuzun, ahde vefamızın ve sözünde durma alışkanlığımızın her geçen gün azaldığı, ahlakın sıfır noktasına ulaşabilmesi için ısrarla ve kararlılıkla çalışılmaktadır. Ev bütçesi gelirimiz incelendiğinde ise; yaklaşık dörtte birinin kiraya, dörtte birinin faturalara, kalan yarısının ise gıda, temizlik, eğitim ve diğer zorunlu harcamalara ayrıldığı görülmüştür. Dağılım sonucu vatandaşımız, umutlarını tasarruf ederek ayakta kalmaya devam etmelidir. Özel tüketim ve lüks tüketim harcamalarında ise bir önceki yılın aynı dönemine göre herhangi bir hareketlilik gözlenmemiştir. Söz konusu harcamaların üzerine adeta ölü toprağı serpilmiştir.
2027 yılı hedeflerimizin başında sıkı para politikasının vatandaş evinde kararlılıkla uygulanması gerekmektedir. Uygulanması gereken kurallar aşağıda maddeler halinde sıralanmıştır;
• Umutların her geçen gün daha fazla yeşermesi amacıyla komedi filmlerinin izlenmesi ve güldür güldür gibi programlar teşvik edilecektir.
• Ev gelirine katkı sağlayan bireylerin tek bir işle yetinmemesi, mümkünse ikinci ve hatta üçüncü bir ek gelir kaynağı oluşturması hedeflenmektedir.
• Fiyatların istikrarlı bir şekilde korunabilmesi amacıyla vatandaşlarımızdan satın aldıkları ürünlerin miktar ve ağırlıklarını düşürmeleri beklenmektedir. Böylece fiyatların yükselmesi teknik olarak engellenemese bile vatandaşın daha az ürün alması sayesinde harcama artışının kontrol altında tutulması sağlanacaktır.
• Ödemeler dengesinin korunabilmesi amacıyla ucuz marketler araştırılacak, üç harflilerin katalogları haftalık olarak takip edilecek ve kampanyalı ürünlerin bulunduğu günlerde ailecek market ziyareti yapılacaktır.
• Eğlenmek ve sosyal hayata katılmak isteyen vatandaşlarımız ise ücretsiz konserleri, belediye etkinliklerini ve mümkünse ikram bulunan organizasyonları ve bilhassa Konya pilavlarını takip edecektir.
• Sürdürülebilir büyümenin sağlanması amacıyla çocuk sayısının artırılması ise değerlendirilecektir.
• Aile bütçesine katkı sağlamak amacıyla evde bulunan atıl malzemelerin satılması, kullanılmayan eşyaların internet üzerinden ilana konulması ve belki bir gün lazım olur mantığının ekonomik verimlilik açısından yeniden değerlendirilmesi planlanmaktadır.
• Ev ekonomisine katkı sağlamak amacıyla; banyo haftada bire indirilebilecek, çamaşırlar gerçekten kirlendiğinde yıkanacak, okuyan çocukların hafta sonlarında çalışması teşvik edilecektir. Böylece hem aile bütçesine katkı sağlanacak hem de gençlerimizin erken yaşta ekonomik gerçeklerle tanışması mümkün olacaktır.
• Dış rekabet baskısına karşı vatandaşlarımızın komşularında gördüğü her ürüne özen göstermemesi önem arz etmektedir. Komşunun aldığı yeni koltuk, televizyon, telefon, otomobil veya mutfak robotunun vatandaşımız tarafından ihtiyaç olarak değerlendirilmemesi; “Onlarda var, bizde de olsun” anlayışından uzak durulması tavsiye edilmektedir.
• Evde yenilik kapasitesinin geliştirilmesi ve stratejik alanlarda güvenilir iş birliklerinin artırılması amacıyla komşulardan merdiven, matkap, tornavida, pense ve benzeri hırdavat malzemelerinin ortak kullanımı teşvik edilecektir.
• Akaryakıt fiyatlarındaki artışlardan korunmak amacıyla bisiklet kullanımı yaygınlaştırılacaktır. Ancak bisiklet kullanımında güvenlik amacıyla mevcut bisiklet yolları yerine kaldırımları kullanmaları önerilecektir.
• Tuvalet kâğıdı, peçete, deterjan ve benzeri sürekli tüketilen ürünlerde stok yönetimi uygulanacaktır. Zam gelmeden önce alınabilen kadar alınacak, stoklar evin uygun köşelerinde muhafaza edilecek ve böylece gelecek zamların etkisi psikolojik olarak ertelenecektir.
• Çocuklara verilen harçlıklarda ise asgari teklif tavanı uygulanacaktır. Harçlık talep eden çocuğa öncelikle tasarrufun önemi anlatılacak, ardından “Biz senin yaşındayken...” ile başlayan tarihî ve ekonomik açıklamalara geçilecektir.
• Bütçenin yetmemesi ve vergilerde adalet ile etkinliğin sağlanması amacıyla gelirin vergi ödemeye yetmediği durumlarda vatandaşlarımızın vergilerini ertelemesi, yapılandırması ve mümkünse yeni bir yapılandırma veya af çıkması beklemesi teşvik edilecektir.
• Evde kayıp ve kaçak enerji kullanımının önlenmesi amacıyla gece saatlerinde çocukların odaları kontrol edilecek, açık unutulan ışıklar kapatılacak ve gereksiz yere akan musluklara müdahale edilecektir.
• Sağlıklı yaşamak ve hastanelerde uzun süre kuyruk beklememek amacıyla mahalle maçları düzenlenecek, doğa yürüyüşleri yapılacak ve mümkün olduğunca hareketli yaşam teşvik edilecektir.
• Evlenecek çocuğu bulunan vatandaşlarımızın düğün salonu kiralamak yerine mahalle düğünleri düzenlemesi teşvik edilecektir.
• Kültür, örf ve adetlerin korunması amacıyla eski tarih kitapları okunacaktır.
• Aile ve nüfus yapısının korunması ve güçlendirilmesi için yerli diziler izlenmeyecek, evde birlik ve beraberliğin sağlanması için kızmabirader, satranç gibi oyunlar oynanacaktır.
• Kıyafet harcamalarının azaltılması amacıyla büyüklerin kıyafetlerinin küçükler tarafından giyilmesi teşvik edilecek, kıyafetin çocuğa olup olmaması ikinci planda tutulacak; öncelikli hedef, kıyafetin bir şekilde üzerinde durması olacaktır.
• Borçlanmaya mümkün olduğunca gidilmeyecek, zorunlu hallerde ise altın veya dolar üzerinden borçlanma yerine Türk lirası üzerinden borçlanılması tavsiye edilecektir.
• Dışa bağımlılığın azaltılması amacıyla salça, turşu, ekmek, reçel ve benzeri ürünlerin evlerde üretilmesi teşvik edilecektir.
• Fiyat şoklarına, insanlarla gerilimlere, komşu rekabetine ve dış baskılara karşı kişisel çıkarların korunmasını teminen ekonomik güvenlik ve dayanıklılığın artırılması amacıyla gerekli tüm tedbirler alınacaktır. Alınamayan tedbirler için ise dua edilecektir.
Böylece ekonomik programın para politikası, maliye politikası ve gerektiğinde manevi politika ile desteklenmesi sağlanacaktır. Ortalama vatandaş planı dikkatle uygulanacak, izlenecek ve denetlenecektir.
Bütün bu politikaların temel amacı; vatandaşın daha az harcaması, daha çok çalışması, daha az tüketmesi, daha çok tasarruf etmesi ve bütün bunları yaparken umudunu kaybetmemesidir.
Programın başarıyla uygulanması halinde vatandaşın üç yıl içerisinde zenginleşmesi beklenmemektedir. Ancak ay sonunu getirmesi, borçlarını çevirebilmesi ve umut etmeye devam etmesi önemli bir başarı olarak değerlendirilecektir.
Şimdiden tüm vatandaşlarımıza; bol tasarruflu, az harcamalı, çok çalışmalı, mümkün olduğunca borçsuz ve her şeye rağmen umutlu bir üç yıl dileriz.
