SİRKADİYEN RİTİM
İnsan bedenindeki biyolojik saat işleyişine sirkadiyen saat veya sirkadiyen ritim adı verilmektedir.
Beynimizin içinde, geceleri uykumuzu getiren ya da gün ortasında acıkmamızı sağlayan bir biyolojik sistemimiz var. Bu sistem doğanın ritmiyle senkronize olmuş bir şekilde fizik bedenimizi gece ve gündüz döngüsüne göre ayarlar. Bu döngü 24 saatlik bir zaman dilimini kapsar ve sadece uyku düzenimize değil, vücut sıcaklığımızın düzenlenmesine, hormon üretimimize ve sindirim sistemimizin çalışma biçimine de karar verir.
Tüm bu kararların alınması, beyinde bulunan küçük bir yapı aracılığı iledir. Hipotalamusta yer alan bu yapı, göz bebeklerinin içinden giren ışıkları dikkate alarak gündüz ve geceyi tanır ve bu sayede kan basıncı, vücut sıcaklığı, beden aktivitesindeki değişimleri kontrol eder.
Mesela, saat 21h de sindirim organlarının günlük görevi sona erer ve bu saatten sonra yenen yemek midede sabaha kadar hazmedilmeden kalır. Eğer bu saatten sonra yemek yenirse sirkadiyen ritim kişinin kendisi tarafından bozulmuş olur.
Yine saat 23h den sonra uyumak aynı şekilde biyolojik ritmi bozar. Çünkü bu saat dinlenme saatidir. Sakinleşmek ve gevşemek için en uygun zamanlardır.
Metabolizma yavaşlar. Uyku ile birlikte salgılanan melatonin sayesinde vücut dinlenerek kendisini yeniler.
Biz vücudumuzdaki bu ritim döngüsünü bozmadıkça sistem bu dengeyi korur. Bu nedenle vücudumuzun biyolojik saatini dengede tutmak çok önemlidir.
Bunun için, düzenli beslenme, dinlenme ve fiziksel aktiviteye dair günlük rutinlere sahip olmak gerekir.
Her gün aynı saatte uyuyup aynı saatte uyanmak ve öğünleri aynı saatte tüketmek sirkadeyen ritime katkı sağlar.
